Last Updated on 09/06/2025 by adminfjala
Valët e të nxehtit janë ekstreme klimatike që bëjnë bujë në media për shkak të sëmundjeve dhe vdekjeve të parakohshme që shkaktojnë tek më të prekshmit. Por efektet e tyre dëmtuese shëndetësore nuk ndalen këtu.
Një studim i botuar në PLOS Climate analizon se si ndryshimi midis temperaturave mesatare standarde dhe majave të nxehtësisë së tepërt ndikon në shpërndarjen dhe përhapjen e parazitëve . Rezultati? Valët e nxehtësisë mund të ndryshojnë ngarkesën parazitare , domethënë sasinë e parazitëve të pranishëm në një strehues – madje edhe me 13 herë. Duke ndikuar fuqishëm në përhapjen e infeksioneve.
Përtej Ngrohjes Globale: Valët e Nxehtësisë dhe Parazitët
Shumë studime kanë analizuar tashmë efektin e ngrohjes globale në përhapjen e zoonozave , domethënë sëmundjeve të shkaktuara nga patogjenët e transmetuar nga kafshët te njerëzit. Më pak i njohur është efekti i valëve të papritura të nxehtësisë, të cilat megjithatë po rriten në frekuencë dhe intensitet .
Një grup shkencëtarësh nga Trinity College Dublin studiuan në laborator se si sillej një model shtazor i parazitozës në prani të valëve të simuluara të nxehtësisë me kohëzgjatje dhe intensitete të ndryshme. Pleshtat e ujit ( Daphnia magna ) të infektuara me patogjenin Ordospora colligata (një mysafir i padëshiruar në zorrën e tyre) iu nënshtruan valëve të nxehtësisë që ndodhën në kohë të ndryshme – si në aspektin e temperaturës mesatare fillestare ashtu edhe në fazën e infektimit të strehuesit nga patogjeni.
Kështu, studiuesit ishin në gjendje të vëzhgonin se kushtet “bazë” të temperaturës bashkëveprojnë me kulmin anormal të temperaturës në një mënyrë komplekse, duke ndikuar nga ana tjetër në ndjeshmërinë e strehuesit ndaj parazitit. Për shembull, sepse ato ndryshojnë sjelljen e tij ose përgjigjen e sistemit të tij imunitar.
Valët e të nxehtit: Një rol i papritur në përhapjen e sëmundjeve
Krahasuar me llojet e tjera të ekstremeve klimatike, siç janë valët e të ftohtit, valët e të nxehtit mund të ndryshojnë ngarkesën e parazitëve, ose sasinë e parazitëve të pranishëm brenda organizmit pritës, deri në 13 herë, duke favorizuar përhapjen e infeksioneve.
Studimi thekson nevojën për një kuptim më të mirë të mënyrës se si valët e të nxehtit në mënyrë specifike (të ndara nga ndryshimet klimatike në përgjithësi) ndryshojnë dinamikën e përhapjes së sëmundjeve . Dhe jo vetëm sëmundjet parazitare: autorët e hulumtimit kujtojnë se studime të tjera kanë sugjeruar që 70% e rasteve të covid në verën e vitit 2022 mund të ishin shmangur, nëse ajo periudhë nuk do të ishte karakterizuar nga valët e të nxehtit./E.T/FOCUS.IT