Jesse Hassenger
Yjet e filmit kanë bërë një “udhëtim” këtë vjeshtë – dhe nuk ka qenë as i madh, as i guximshëm, as i bukur. Ose, më mirë, ndoshta ka diçka guximtare në mënyrën se si publiku i ka refuzuar, njëra pas tjetrës, filmat e rinj me yje si Margot Robbie, Colin Farrell, Dwayne Johnson, Emily Blunt, Channing Tatum, Kirsten Dunst, Jennifer Lopez, Julia Roberts, Andrew Garfield, Keanu Reeves, Seth Rogen dhe madje edhe Daniel Day-Lewis. Ky grup aktorësh – që do ta zbukuronin çdo transmetim të çmimeve Oscar – nuk ka arritur të sjellë asnjë hit të vërtetë në kinema. Edhe Leonardo DiCaprio – që është përjashtimi që vërteton rregullin – po arrin të sigurojë vetëm një sukses “të respektueshëm” prej 200 milionë dollarësh në mbarë botën me filmin e tij One Battle After Another. Dhe këtë e ka arritur vetëm me një regji të një fituesi të shumëfishtë të Oscar-it, një buxhet të madh për IMAX, dhe mbështetje nga emra të njohur si Sean Penn dhe Benicio del Toro, bashkë me kritika pothuajse perfekte. Edhe kështu, filmi ndoshta nuk do të nxjerrë fitim nga shfaqja në kinema – edhe pse ka tejkaluar rimake-un Snow White të Disney-t.
Ndërkohë, filma si A Big Bold Beautiful Journey, The Smashing Machine, Roofman, After the Hunt, Good Fortune, Kiss of the Spider Woman dhe Anemone nuk kishin asgjë nga këto përbërës të suksesshëm përreth yjeve të tyre. Disa prej tyre as nuk morën kritika të mira. Por në të kaluarën, kjo ishte arsyeja pse ekzistonin yjet e filmit: për të garantuar minimumin e interesit nga publiku, edhe kur një film nuk ishte ndonjë kryevepër apo spektakël teknologjik. Askush nuk priste që këta aktorë të kishin qëndrueshmërinë e mbinatyrshme të Tom Cruise (1986–2006) apo Will Smith (1996–2016), por në vitet e kaluara, shumë komedi dhe drama arrinin lehtësisht 50 milionë dollarë në SHBA, vetëm nga prania e yjeve.
Është fakt i njohur që emrat e brendeve filmike (si Marvel, Star Wars etj.) kanë zëvendësuar yjet si tërheqje kryesore për publikun. Por, në vitin 2025, është interesante që Warner Bros. ka treguar se jo çdo sukses duhet të jetë një vazhdim ose “remake”: filmat origjinalë si Sinners, Weapons, F1 dhe One Battle After Another kanë pasur sukses, sado modest. Kjo, e kombinuar me rënien e perandorisë së Disney-t, mund t’u ketë dhënë studiove shpresë se publiku është gati për më shumë filma jo të zhanrit aksion/fantazi, ku yjet do mund të tërhiqnin audiencën.
Por deri tani, kjo shpresë ka qenë plotësisht e gabuar.
Asnjë prej filmave të mbushur me yje këtë vjeshtë nuk ka pasur ndonjë ndikim domethënës, as minimal. As nuk u afruan tek sukseset modeste të së kaluarës si Ticket to Paradise (me Roberts dhe Clooney), Hustlers (me Lopez), apo Night School (me Kevin Hart dhe Tiffany Haddish). Në fakt, këto bomba të vitit 2025 do ishin të lumtura sikur të arrinin shifrat e Don’t Worry Darling të vitit 2022, që arriti pothuajse 100 milionë dollarë, pjesërisht falë thashethemeve dhe famës së aktorëve.
Në vend të kësaj, duket sikur gjithçka duhet të shkojë për mrekulli (kritika të shkëlqyera, trailer bindës, jehonë online, konkurrencë e ulët) që një film pa superheronj të arrijë të tërheqë publik. Dhe edhe në rastet kur ndodh kjo – si me One Battle, Challengers, Poor Things, apo edhe komedinë The Fall Guy – nuk arrijnë më nivelet e suksesit të dikurshëm.
Disa e shohin këtë si një shenjë të rritjes së zgjuarsisë së publikut, që nuk i shpenzon më lehtë paratë për të parë të famshmit në ekran. Dhe ka të vërtetë në këtë – nuk është sikur refuzimi i A Big Bold Beautiful Journey është ndonjë tragjedi për artin. (After Yang, një film më i mirë nga i njëjti regjisor dhe me Colin Farrell, është i disponueshëm për ta parë në shtëpi.)
Por nuk është sikur kultura e famës po vdes në mënyrë të merituar. Të rinjtë duan të bëhen influencues apo YouTuber-a, dhe shumë podcasterë kanë ndjekje me adhurim të frikshëm. Ndërkohë, aktorë si DiCaprio kanë treguar për dekada se yjet mund të të tërheqin në histori që përndryshe nuk do t’i kishe parë. Dhe nëse yjet nuk kishin më rëndësi, streaming-u nuk do u paguante miliona për seriale dhe projekte të ngjashme me filmat e tyre të mëparshëm.
Disa yje – si Adam Sandler – ofrojnë një “shërbim të garantuar” në platforma si Netflix, dhe kanë arritur të ruajnë ose përmirësojnë “markën” e tyre atje. Por disa nga aspektet më interesante të këtyre dështimeve janë pikërisht rolet që kanë zgjedhur aktorët: Julia Roberts si një profesoreshë arrogante e pakënaqur në After the Hunt, apo Keanu Reeves si një engjëll i mirë, por i hutuar, që provon njerëzimin në Good Fortune. Filma të tillë me karaktere të thelluara ka gjithmonë, por nuk shfaqen në mijëra kinema.
Këto filma nuk po refuzohen në favor të ndonjë suksesi tjetër – përveç ndoshta qëndrimit në shtëpi.
Kur autori bëri pyetjen në rrjetet sociale: “Pse nuk po funksionojnë më këta filma?”, mori qindra përgjigje. Disa thoshin se është më lirë të presësh që filmi të dalë në streaming. Të tjerë thoshin se filmat thjesht duken të dobët dhe të pazgjuar. Por ai përgjigjet: “Edhe filmat më të mirë si Splitsville, Twinless dhe Black Bag dolën më herët këtë vit – por ndoshta nuk i keni parë as ata.”
Shumë njerëz imagjinojnë veten si shikues të zgjuar, të paprekshëm nga famat e rreme dhe në kërkim të risive – dhe disa vërtet janë. Por e vërteta është se nevojitet një valë e madhe entuziazmi që të bëjë njerëzit të dalin nga shtëpia. Dhe të jesh i ndjeshëm ndaj entuziazmit të madh nuk të bën domosdoshmërisht një shikues të kujdesshëm.
Sigurisht, ka edhe nga ata që nuk kanë mundësi financiare të shkojnë shpesh në kinema – dhe ky artikull nuk drejtohet ndaj tyre. Por, në fund të fundit, të ndjekësh një aktor të preferuar, edhe kur luan një luftëtar MMA të viteve ’90 apo një kriminel të fshehur në Toys “R” Us, është një formë tjetër e shijes personale, si të preferosh filmat horror apo romantikë. Askush nuk është i detyruar të ndjekë çdo yll kudo që shkon.
Përgatiti për botim: L. Veizi