Më 10 qershor 1940, nga ballkoni i famshëm i Piazza Venezia në Romë, Benito Mussolini shpalli hyrjen e Italisë në Luftën e Dytë Botërore. Me një fjalim të fortë propagandistik, ai i shpalli luftë Francës dhe Britanisë së Madhe, duke e futur vendin në një konflikt që do të shënonte thellë fatin e tij historik.
Motoja e regjimit fashist – “Beso, bindu, lufto” – ishte kthyer në një thirrje për mobilizim total. Por pas retorikës së fuqishme qëndronte një realitet krejt tjetër: Italia nuk ishte e përgatitur për një luftë të përmasave globale. Vetë strukturat ushtarake dhe shtabet e larta e dinin këtë. Sipas vlerësimeve të kohës, niveli i gatishmërisë luftarake të vendit nuk i kalonte 40%.
Një ushtri e madhe në letër, por e dobët në praktikë
Në momentin e hyrjes në luftë, Ushtria Mbretërore italiane kishte në dispozicion rreth 73 divizione të shpërndara në disa fronte: 53 në territorin e Italisë, 14 në Afrikën e Veriut, 5 në Shqipëri dhe 1 në Egje.
Por kjo shifër maskonte një problem serioz strukturor. Vetëm 19 divizione ishin të plota dhe efektive, 34 ishin të paplota, ndërsa 20 konsideroheshin praktikisht joefikase. Problemi më i madh ishte modernizimi: ushtria italiane kishte vetëm rreth 38 mijë automjete motorike, krahasuar me 600 mijë të Gjermanisë naziste, 350 mijë të Britanisë dhe 300 mijë të Francës. Kjo diferencë e madhe e bënte lëvizshmërinë e trupave italiane shumë të kufizuar.
Forcat ajrore: numra të mëdhenj, pajisje të vjetruara
Regia Aeronautica kishte në dispozicion rreth 5.240 avionë, por realiteti operacional ishte më i dobët. Vetëm rreth 3.296 ishin të destinuar për luftime dhe vetëm 1.796 konsideroheshin realisht operacionalë.
Flota ajrore përbëhej nga 783 bombardues, 594 gjuajtës dhe 419 avionë zbulues, por shumë prej tyre ishin të ngadaltë dhe teknikisht të vjetëruar në krahasim me kundërshtarët britanikë dhe francezë.
Një tjetër problem kritik ishte furnizimi. Në Afrikën e Veriut kishte rezerva vetëm për pesë muaj, në Afrikën Lindore Italiane për rreth një muaj e gjysmë deri në disa muaj sipas zonave, ndërsa në Egje furnizimet ishin të kufizuara në dy deri katër muaj. Kjo e bënte çdo operacion ushtarak afatgjatë shumë të pasigurt.
Marina: e fortë në shifra, e dobët në teknologji
Regia Marina konsiderohej forca më e organizuar e ushtrisë italiane, me një flotë të konsiderueshme: katër anije luftarake (dy prej tyre ende në ndërtim), 19 kryqëzorë, 53 shkatërrues dhe 115 nëndetëse, nga të cilat 12 ishin gjithashtu në ndërtim.
Megjithatë, marina italiane vuante nga mungesa e teknologjive moderne thelbësore. Ajo nuk kishte radarë dhe as aeroplanmbajtëse, gjë që e vendoste në disavantazh të madh strategjik ndaj flotave britanike.
Këto mangësi do të bëheshin të dukshme shumë shpejt. Pas bombardimit të portit të Tarantos dhe disfatës së rëndë në Betejën e Kepit Matapan në mars 1941, marina italiane do të humbiste ndikimin e saj në Mesdhe, duke u tërhequr gradualisht nga kontrolli i deteve.
Një vendim politik, jo ushtarak
Hyrja e Italisë në luftë nuk ishte thjesht një vendim strategjik ushtarak, por një akt politik i drejtuar nga ambicia imperialiste e regjimit fashist dhe dëshira për të qenë pjesë e një fitoreje që pritej të ishte e shpejtë dhe e lehtë.
Por realiteti i fushëbetejës tregoi të kundërtën: Italia hyri në një luftë botërore me një makineri ushtarake të papërgatitur, të fragmentuar dhe teknologjikisht të prapambetur.
Përfundim
10 qershori 1940 mbetet një nga datat më të rëndësishme dhe më kontradiktore të historisë italiane moderne: një moment kur retorika e fuqisë u përplas me realitetin e dobësisë strukturore. Një vend që kërkoi lavdi perandorake, por u përball me kufijtë e vet ushtarakë, ekonomikë dhe teknologjikë që në ditët e para të konfliktit.
Referuar: focus.it/ Përgatiti: L.Veizi