Mbrëmjen e 13 nëntorit 1985, një nga ngjarjet më tragjike në historinë e Amerikës Latine goditi zemrën e Kolumbisë. Vullkani Nevado del Ruiz, i cili kishte qëndruar në qetësi për më shumë se shtatë dekada, shpërtheu papritur, duke shkaktuar një katastrofë natyrore që fshiu nga harta qytetin Armero.
Shpërthimi, megjithëse jo shumë i fuqishëm në energji shpërthyese, u bë fatal për shkak të akullnajës që mbulonte majën e vullkanit. Nxehtësia e llavës shkrini akullin, duke gjeneruar një lahar – një rrjedhë e shpejtë balte, uji dhe fragmentesh vullkanike – e cila zbriti me furinë e një orteku nga mali në drejtim të luginës ku ndodhej Armero. Brenda pak minutash, qyteti u përpi nga një det balte dhe guri, duke varrosur nën të rreth 23.000 njerëz nga 35.000 që jetonin aty.
Pamjet që pasuan ishin apokaliptike. Rrugët, shtëpitë, spitalet dhe shkollat u zhdukën nën një shtresë të trashë balte. Vetëm disa qindra njerëz arritën të shpëtonin, ndërsa ekipi i shpëtimit përballej me baltë të thellë, re tymi dhe një terren të shkatërruar. Një nga imazhet më të dhimbshme që mbeti në kujtesën botërore ishte ai i vajzës Omayra Sánchez, e cila mbeti e bllokuar në baltë për tri ditë dhe humbi jetën përpara syve të botës, duke u bërë simbol i tragjedisë njerëzore.
Tragjedia e Armeros zbuloi gjithashtu mungesën e përgatitjes dhe neglizhencën institucionale: ekspertët kishin paralajmëruar për rrezikun e një shpërthimi të afërt, por autoritetet nuk kishin marrë masa për evakuimin e popullsisë.
Katastrofa e Nevado del Ruiz mbetet një nga më të rëndat në historinë e Kolumbisë dhe të gjithë Amerikës Latine. Ajo shërbeu si një paralajmërim i hidhur për fuqinë e natyrës dhe për nevojën jetike të respektimit të paralajmërimeve shkencore.
Sot, Nevado del Ruiz vazhdon të mbetet aktiv, ndërsa kujtimi i Armeros jeton si një plagë e hapur në ndërgjegjen kolumbiane – një kujtesë tragjike e një qyteti që u zhduk brenda një nate.
Përgatiti: L.Veizi