Last Updated on 30/07/2025 by adminfjala
Më 1629, një tërmet i fuqishëm goditi zonën e Napolit në Italinë jugore, duke shkaktuar vdekjen e afro 10.000 personave dhe duke lënë gjurmë të thella në kujtesën kolektive të banorëve të Rajonit të Kampanias. Ngjarja ndodhi në një periudhë kur njohuritë mbi natyrën sizmike ishin të kufizuara dhe ndërtesat nuk ishin aspak të përgatitura për t’i rezistuar lëkundjeve të tokës.
Konteksti historik
Në fillim të shekullit XVII, Napoli ishte një nga qytetet më të mëdha dhe më të rëndësishme të Evropës, nën sundimin spanjoll të Perandorisë Habsburge. Me një popullsi që i afrohej 300.000 banorëve, ai përfaqësonte një qendër të rëndësishme politike, ekonomike dhe kulturore në Mesdhe. Por pozita e tij gjeografike – pranë vullkanit Vezuvi dhe në një zonë me aktivitet sizmik të lartë – e bënte të cenueshëm ndaj fatkeqësive natyrore.
Tërmeti
Tërmeti i vitit 1629, për të cilin nuk ka një datë të saktë ditore të regjistruar në burimet historike, besohet të ketë qenë me magnitudë mbi 6.0 në shkallën Richter (sipas vlerësimeve retrospektive të sizmiologëve modernë). Ai goditi veçanërisht krahinat jugore të Italisë, me Napolin si një nga zonat më të prekura.
Shumë nga ndërtesat mesjetare dhe kishat u shembën, duke zënë përfshirë dhe qindra njerëz që ndodheshin brenda tyre në momente lutjeje. Rrugët e ngushta të qytetit e bënë më të vështirë evakuimin. Thuhet se në vetëm disa minuta, qyteti humbi mijëra jetë njerëzish. Numri i viktimave u llogarit të ishte rreth 10.000, një shifër shumë e lartë për kohën.
Pasojat
Përveç humbjeve njerëzore, tërmeti shkatërroi infrastrukturën dhe thelloi mjerimin ekonomik në zonë. Frika nga një tjetër tërmet, por edhe nga ndonjë shpërthim i mundshëm i Vezuviut, shkaktoi valë paniku dhe emigrim të përkohshëm të mijëra banorëve.
Në kronikat e kohës, ngjarja u konsiderua nga shumë si një ndëshkim hyjnor, dhe kjo shkaktoi rritje të devotshmërisë fetare në zonë. U organizuan procesione, lutje dhe ndërtim i kishave për falje mëkatesh.
Trashëgimia
Megjithëse tërmeti i vitit 1629 është më pak i njohur në krahasim me tërmetet e tjera më të dokumentuara në Itali, ai mbetet një pikë e errët në historinë sizmike të Napolit. Arkivat e kishave dhe dokumentet e manastireve ofrojnë dëshmi të çmuara për tragjedinë dhe pasojat e saj. Ai gjithashtu shërben si një kujtesë e rrezikut të vazhdueshëm sizmik që rëndon mbi qytetet historike të Italisë jugore.