Last Updated on 09/10/2025 by adminfjala
Më 9 tetor 1934, qyteti portual i Marsejës u trondit nga një atentat politik që do të ndryshonte përkohësisht ekuilibrat në Ballkan. Në rrugët e qytetit, gjatë një vizite zyrtare në Francë, u vra Mbret Aleksandri I i Jugosllavisë — i njohur ndryshe si Aleksandri Karađorđević. Së bashku me të humbi jetën edhe ministri i Jashtëm francez, Louis Barthou, një nga figurat më të respektuara të diplomacisë evropiane të asaj kohe.
Atentatori ishte Vlado Chernozemski, një militant bullgar i lidhur me organizatën terroriste Ustashe, e cila kishte për qëllim rrëzimin e monarkisë jugosllave dhe shpërbërjen e Mbretërisë në shtete të pavarura, veçanërisht për krijimin e një Kroacie të lirë. Ai ishte gjithashtu pjesëtar i Organizatës Revolucionare të Brendshme Maqedonase (VMRO), që bashkëpunonte me Ustashet në veprimtari kundër Beogradit.
Ngjarja ndodhi pak momente pasi mbreti kishte zbritur nga anija në portin e Marsejës dhe po udhëtonte me makinë në bulevardin kryesor. Në mes të turmës, Chernozemski u hodh përpara veturës mbretërore dhe qëlloi disa herë me armë automatike. Mbreti Aleksandër u vra menjëherë, ndërsa plumbat goditën për vdekje edhe ministrin Barthou, që ndodhej pranë tij.
Pamjet e atentatit, të xhiruara rastësisht nga një kameraman francez, u shpërndanë në të gjithë botën, duke tronditur opinionin publik ndërkombëtar. Chernozemski u vra menjëherë pas aktit nga policia dhe nga truprojat që ndodheshin në vendngjarje.
Pas vrasjes së Aleksandrit, froni i Jugosllavisë kaloi te i biri, Pjetri II, ende fëmijë në atë kohë. Derisa ai të arrinte moshën madhore, vendi u qeveris nga një regjencë nën drejtimin e Princit Pavle, kushëri i mbretit të ndjerë.
Atentati i Marsejës mbeti një nga ngjarjet më të bujshme të periudhës ndërmjet dy luftërave botërore, duke ekspozuar tensionet e thella etnike dhe politike që gëlonin në Ballkan dhe që, vetëm pak vjet më pas, do të shpërthenin sërish me nisjen e Luftës së Dytë Botërore.
Përgatiti: L.Veizi