Last Updated on 13/08/2025 by adminfjala
Temperatura të paprecedenta po shkaktojnë vështirësi në jugperëndim të Francës, Kroaci, Itali dhe Spanjë, me shkatërrimin nga zjarret në Evropë që është rritur me 87%. Sa të rrezikshëm janë zjarret në natyrë dhe si mund të ndalojmë përkeqësimin e tyre?
Ajit Niranjan
Temperatura ekstreme po thyejnë rekorde në mbarë Evropën, sipas matjeve të para, duke nxitur zjarre më të mëdha dhe më të fuqishme në natyrë.
Në jugperëndim të Francës, rekordet u thyen të hënën në Angoulême, Bergerac, Bordeaux, Saint-Émilion dhe Saint-Girons. Météo France tha se “temperaturat maksimale shpesh të jashtëzakonshme, madje të paprecedenta” në rajon ishin 12°C mbi mesataren e dekadave të fundit.
Në Kroaci, u vendosën rekorde temperaturash në Šibenik, me 39.5°C, dhe Dubrovnik, me 38.9°C, ndërsa zjarre të mëdha pyjore përfshinë brigjet e saj dhe u përhapën në vendet fqinje të Ballkanit.
Përtej Evropës, dhjetëra rekorde temperaturash u thyen në Kanada, ndërsa një nxehtësi rekord mbi 50°C në Irak u fajësua për një ndërprerje të energjisë elektrike në mbarë vendin.
Valët e të nxehtit në Evropën Jugore vijnë ndërsa vendet nordike po rikuperohen nga temperatura të paprecedenta mbi 30°C në Rrethin Arktik këtë muaj.
Në Itali, ku 16 nga 27 qytetet kryesore u vendosën nën alarm të kuq për nxehtësi dhe një djalë 4-vjeçar humbi jetën nga goditja e të nxehtit, dhe në Spanjë, ku një burrë vdiq në një zjarr pas djegieve në 98% të trupit, nxehtësia e lartë nuk theu shumë rekorde, por gjithsesi ngriti alarmin.
“Karakteristika kryesore [e valës së të nxehtit]është gjatësia dhe shtrirja, më shumë sesa intensiteti,” tha José Camacho, shkencëtar i klimës dhe zëdhënës i Aemet, agjencisë spanjolle të motit. “Por temperaturat mbeten shumë të larta.”
Në jugperëndim të Francës, 40% e stacioneve të motit të përzgjedhura regjistruan temperatura mbi 40°C të hënën. Lauriane Batté, shkencëtare e klimës në Météo France, tha se ishte shumë herët për të thënë nëse rekordet po “shkatërroheshin” apo thjesht po thuheshin, por theksoi se shtrirja gjeografike e të nxehtit ishte e rëndësishme.
“Fatkeqësisht, kjo është e pritshme,” shtoi ajo, duke theksuar se mbi gjysma e 51 valëve të të nxehtit në Francë që nga viti 1947 kanë ndodhur në 15 vitet e fundit. “Qartësisht, kjo është një shenjë se klima po ngrohet.”
Moti i nxehtë në të gjithë Evropën ka tharë vegjetacionin dhe ka lejuar zjarret të përhapen më shumë, në atë që shkencëtarët e kanë përshkruar si një “koktej molotovi” të kushteve klimatike. Shkencëtarët e BE-së për zjarret parashikuan “kushte ekstreme deri shumë ekstreme” në të gjithë kontinentin këtë javë, me rreziqe “veçanërisht të rënda” në pjesën më të madhe të Evropës Jugore dhe anomali të larta të pritshme në disa pjesë të vendeve nordike.
Sipas të dhënave të publikuara të martën, zjarret në Evropë kanë djegur mbi 400,000 hektarë deri tani këtë vit, që është 87% më shumë se mesatarja për këtë periudhë të vitit gjatë dy dekadave të fundit.
Nxehtësia e lartë vret dhjetëra mijëra njerëz çdo vit në Evropë. Studiuesit vlerësojnë se temperaturat e rrezikshme në Evropë do të shkaktojnë 8,000 deri 80,000 vdekje më shumë në vit deri në fund të shekullit, pasi jetët e humbura nga vala e të nxehtit do të tejkalojnë ato të shpëtuara nga dimrat më të butë.
Antonio Gasparrini, epidemiolog në London School of Hygiene & Tropical Medicine, tha se zbatimi i masave efektive dhe të ndryshme të shëndetit publik ishte kritik ndërsa valët e të nxehtit bëhen më të shpeshta.
“Kjo është një tjetër valë ekstreme e të nxehtit që godet Evropën këtë verë,” tha ai. “Ashtu si në ngjarjet e mëparshme muajt e fundit, ne mund të presim jo vetëm një numër të konsiderueshëm viktimash, por edhe dallime të forta gjeografike në vdekshmërinë e tepërt.”
Javën e kaluar, Organizata Botërore Meteorologjike tha se zjarret dhe cilësia e dobët e ajrit po përkeqësonin efektet negative shëndetësore të nxehtësisë ekstreme. Ajo theksoi se temperaturat gjatë javës së parë të gushtit arritën mbi 42°C në disa pjesë të Azisë Perëndimore, Azisë qendrore jugore, pjesës më të madhe të Afrikës Veriore, Pakistanit jugor dhe jugperëndimit të SHBA-së, me zona lokale që tejkaluan 45°C.
“Kjo është ajo që duket ndryshimi i klimës,” tha Ward. “Dhe kjo vetëm do të përkeqësohet.”
Burimi: theguardian.com/ Përgatiti për botim: L.Veizi