Në nëntorin e vitit 1957, një ngjarje që në dukje ishte një mbledhje e zakonshme familjare në një vilë të qetë në Apalachin, një zonë rurale në rajonin Tioga të Nju Jorkut, do të kthehej në një nga momentet më të rëndësishme në historinë e krimit të organizuar amerikan. Pikërisht aty, forcat federale të FBI-së zbuluan dhe arrestuan dhjetëra figura të njohura të Mafias italo-amerikane, duke ekspozuar për herë të parë para publikut strukturën e vërtetë të Cosa Nostra-s.
Një mbledhje e fshehtë që doli jashtë kontrollit
Në atë kohë, shumë njerëz në Shtetet e Bashkuara besonin se Mafia ishte më tepër një legjendë urbane sesa një realitet i organizuar. Por më 14 nëntor 1957, kjo iluzion u shua përfundimisht.
Në vilën luksoze të Joseph “Joe the Barber” Barbara-s, një biznesmen me lidhje të thella mafioze, ishte planifikuar një takim i madh i bosëve të krimit nga e gjithë Amerika. Qëllimi: të diskutoheshin ndarjet e pushtetit, trafiku i heroinës, dhe pasojat e vrasjes së Albert Anastasia-s, një prej krerëve më të fuqishëm të botës së nëndheshme.
Në takim morën pjesë përfaqësues nga familjet mafioze të Nju Jorkut, Çikagos, Buffalos, Nju Orlinsit, Detrojt dhe Los Anxhelosit – më shumë se 100 krerë të organizatës. Por plani për konspiracion u prish në mënyrën më të papritur.
Zbulimi aksidental i FBI-së
Një polic lokal, Edgar Croswell, kishte vënë re lëvizje të pazakonta makinash luksoze në një zonë ku zakonisht mbizotëronte qetësia. Ai njoftoi autoritetet federale, dhe brenda pak orësh, zona u rrethua nga FBI-ja dhe policia shtetërore e Nju Jorkut.
Në momentin e ndërhyrjes, shumë nga pjesëmarrësit panë makinat e policisë dhe u përpoqën të arratiseshin përmes pyjeve, duke lënë pas kostumet, kapelet dhe madje edhe makinat me dokumente komprometuese.
Rezultati: më shumë se 60 persona u arrestuan në vend, ndërsa më vonë numri i të ndaluarve arriti në 100. Midis tyre kishte emra të njohur të krimit si Vito Genovese, Carlo Gambino, Joseph Profaci, Joe Bonanno dhe Santo Trafficante Jr.
Pasojat – fundi i mohimit
Deri në atë moment, FBI dhe publiku amerikan kishin mohuar ekzistencën e një “Mafia kombëtare”. Por pas Apalachin-it, asnjë mohues nuk mund të qëndronte më seriozisht në atë pozicion.
Ky incident shënoi fillimin e një epoke të re hetimesh federale, që do të çonin dekada më vonë në ligje si RICO Act (1970) dhe në rrëzimin e shumë prej familjeve më të fuqishme mafioze në SHBA.
Apalachin tregoi se Mafia nuk ishte një mit italian, por një strukturë e organizuar me hierarki, kode dhe ekonomi të vetën, që shtrihej nga brigjet e Atlantikut deri në Kaliforni.
Një moment që ndryshoi historinë e krimit
“Takimi në Apalachin” është sot një pikë kthese historike – një ditë kur fshehtësia e botës së nëndheshme u thye dhe kur publiku amerikan pa për herë të parë se sa i fuqishëm ishte rrjeti i krimit që vepronte nën hundën e tyre.
Ajo që nisi si një mbledhje për ndarje territori, përfundoi si katastrofë organizative dhe fitore e parë e vërtetë për drejtësinë amerikane ndaj Cosa Nostra-s.
Në kujtesën historike, Apalachin mbetet dëshmia se arroganca e pushtetit të fshehtë mund të shkatërrohet nga një rastësi, dhe se ndonjëherë, historia ndryshon drejtim jo në sallat e kongreseve, por në një shtëpi të qetë në një fshat të harruar.
Përgatiti: L.Veizi