Last Updated on 29/12/2025 by Leonard
Çikago, 30 dhjetor 1903 – Një nga fatkeqësitë më të mëdha teatrore dhe urbane në historinë e Shteteve të Bashkuara u shënua pikërisht në fundin e vitit 1903, kur Teatri “Iroquois” në Çikago u përfshi nga flakët në mes të një shfaqjeje matinée. Në sallën e mbushur me mbi 1 900 spektatorë, shumica gra dhe fëmijë, zjarri u përhap me shpejtësi marramendëse duke shkaktuar rreth 600 viktima, një numër që e tronditi mbarë vendin dhe opinionin ndërkombëtar.
Teatri, i cili ishte hapur vetëm pak javë më parë dhe ishte cilësuar si “absolutisht i papërshkueshëm nga zjarri”, nuk i qëndroi aspak këtij reputacioni. Kur një dritë skenike shkaktoi ndezjen e një perdeje të madhe, flakët u ngjitën menjëherë në strukturat e skenës. Paniku shpërtheu te publiku, ndërsa tymi i dendur dhe rrëkeja e zjarrit mbulojnë të gjithë sallën.
Daljet e bllokuara, dyer që hapeshin nga brenda dhe mungesa e mjeteve të sigurisë e kthyen përpjekjen për shpëtim në një përleshje dramatike me kohën dhe kaosin. Shumë prej viktimave humbën jetën nga asfiksia, ndërsa të tjerë nga flakët dhe shtypja në turmë. Në pak minuta, skena festive u shndërrua në një prej pamjeve më të errëta të historisë së qytetit.
Pas tragjedisë, Çikago dhe gjithë SHBA-të mbetën në pikëpyetje të thella mbi standardet e sigurisë në ndërtesat publike. Hetimet zbuluan se teatri nuk kishte sisteme bazike mbrojtjeje nga zjarri dhe se masat e sigurisë ishin anashkaluar në emër të luksit dhe estetikës. Si pasojë, ligjet e sigurisë kundër zjarrit u rishikuan në mënyrë radikale në të gjithë vendin: u standardizuan daljet e emergjencës, materialet e skenave, përdorimi i pajisjeve ndihmuese dhe kërkesa për inspektime të rregullta.
Zjarri i Teatrit “Iroquois” mbetet, mbi një shekull më vonë, një kujtesë e dhimbshme se neglizhenca dhe vetëkënaqësia në sigurinë publike mund të çojnë drejt tragjedive të pashlyeshme. Në kujtesën historike të Çikagos, kjo ngjarje është shënuar si “nata kur teatri heshti përgjithmonë”.