Më 8 shkurt 1993, qielli mbi periferinë perëndimore të Teheranit u kthye në skenë të një prej fatkeqësive më të rënda ajrore të asaj kohe. Dy avionë – një civil dhe një ushtarak – u përplasën në ajër mbi qytetin Qods, duke marrë me vete jetën e të gjithë personave që ndodheshin në bord. Në total humbën jetën 133 njerëz, një bilanc që e bëri këtë ngjarje katastrofën ajrore më vdekjeprurëse të vitit 1993.
Fluturimi i fundit
Avioni civil ishte një Tupolev Tu-154M i kompanisë Iran Air Tours, i cili po kryente fluturimin çarter 962 nga aeroporti Mehrabad i Teheranit drejt qytetit të shenjtë Mashhad. Në bord ndodheshin 119 pasagjerë dhe 12 anëtarë ekuipazhi.
Në të njëjtën kohë, një avion luftarak Sukhoi Su-24 i Forcës Ajrore iraniane po përgatitej për ulje në të njëjtin aeroport. Gjatë fazës së ngjitjes së avionit civil dhe afrimit të avionit ushtarak për ulje, dy mjetet ajrore humbën kontaktin vizual dhe u përplasën në ajër rreth 15 kilometra larg aeroportit.
Përplasja ishte shkatërruese: pjesa e pasme e Tupolevit u këput, ekuipazhi humbi kontrollin dhe të dy avionët ranë mbi një depo ushtarake pranë zonës urbane. Asnjë person nuk mbijetoi.
Shkaqet e aksidentit
Hetimet treguan se tragjedia lidhej me mungesën e koordinimit mes kontrollit civil dhe atij ushtarak të trafikut ajror, si dhe me faktorë operacionalë gjatë afrimit dhe ngjitjes së avionëve.
Ky kombinim fatal gabimesh, në një hapësirë ajrore të përbashkët, çoi në përplasjen e pashmangshme që shkatërroi të dy mjetet dhe mori 133 jetë njerëzish.
Jehona e një katastrofe
Ngjarja tronditi opinionin publik iranian dhe komunitetin ndërkombëtar të aviacionit. Përveç humbjeve njerëzore, ajo nxori në pah rreziqet e bashkëjetesës së trafikut civil dhe atij ushtarak pa koordinim të plotë – një mësim i dhimbshëm që mbetet aktual edhe sot.
Tragjedia mbi Qods mbetet një kujtesë e fortë se, në aviacion, një çast i vetëm gabimi mund të kthehet në histori zie për qindra familje. Në qiellin ku zakonisht shkruhen rrugët e udhëtimit dhe shpresës, atë ditë u shkrua një kapitull i errët i kujtesës njerëzore.
Përgatiti: L.Veizi