Ka shumë arsye të mira për të mos e pëlqyer kryeministrin. Por jetojmë në një epokë ku urrejtja është bërë një valutë jashtëzakonisht popullore – dhe liderëve u duhet një strategji për ta përballuar atë.
Nga Samuel Earle
Ndoshta Keir Starmer, i cili nuk njihet për aftësi të mëdha retorike, shprehet më qartë përmes ballit të tij të rrudhur. Ai duket sikur i thotë publikut se asgjë nuk është e lehtë dhe se duhen marrë vendime të vështira. Sikur të thotë se, edhe pse Starmer do të dëshironte të ishte ndryshe, gjërat do të përkeqësohen para se të përmirësohen – nëse përmirësohen ndonjëherë. Se nuk ka zgjedhje të mira, vetëm vendime të vështira.
Zgjedhjet lokale dhe rajonale të së premtes i sollën një tjetër goditje Starmerit, dhe balli i tij i rrudhur foli sërish më shumë se fjalët. “Rezultatet janë të vështira, shumë të vështira,” tha ai. “Kjo dhemb, dhe duhet të dhembë, dhe unë marr përgjegjësinë.”
Por ky imazh i lodhur kërkon mëshirë dhe durim – ndërsa votuesit nuk janë aspak në humor për t’i ardhur keq kryeministrit të tyre. Nëse ndjenjat e publikut ndaj Starmerit do të reduktoheshin në një emocion të vetëm, ai ndoshta do të ishte urrejtja, mllefi ose përçmimi. Edhe ata që nuk e pëlqejnë Starmerin habiten nga intensiteti dhe përhapja e armiqësisë ndaj tij.
“Është përtej çdo gjëje që kam përjetuar ndonjëherë,” tha së fundmi John McDonnell në LBC. Ndërsa në emisionin Newsnight, gazetarja e The Daily Telegraph, Camilla Tominey, tha se “mospëlqimi visceral” ndaj Starmerit ishte tema përcaktuese e zgjedhjeve lokale. Edhe laburistja Thangam Debbonaire pranoi: “Po, e kam ndjerë edhe unë këtë gjatë takimeve me votuesit.”
Nuk është se Starmer urrehet vetëm nga një grup i caktuar – siç ndodhte me ish-kryeministra si Margaret Thatcher, Tony Blair apo Boris Johnson. Problemi është se ai duket se urrehet pothuajse nga të gjithë.
Dikur, vetëm krahu korbinist i Partisë Laburiste – i goditur nga spastrimet anti-majtiste të Starmerit – ishte i zemëruar me të. Sot është e vështirë të thuash cili grup e urren më shumë. Për një kryeministër që duket i dëshpëruar të mos ofendojë askënd, ky është një paradoks i madh.
Por intensiteti i këtij zemërimi nuk është vetëm faji i Starmerit. Ai tregon diçka jo vetëm për njeriun, por edhe për kohën politike në të cilën jetojmë – dhe pse strategjia e tij ka qenë kaq e papërshtatshme.
Që nga ardhja e rrjeteve sociale, urrejtja është kthyer në një valutë të fuqishme kulturore dhe politike. Interneti e ka bërë të mundur që çdo lidhje emocionale – pozitive apo negative – të krijojë komunitete të tëra. Në fillim të viteve 2000 lindën blogjet e “anti-fansave”, të ndërtuara mbi urrejtjen ndaj një personazhi apo emisioni. Më pas erdhën termat “hate-watching”, “hate-sharing” dhe “hate-reading”, që përshkruanin mënyrën se si mospëlqimi performativ në rrjetet sociale gjeneronte angazhim masiv.
Urrejtja, rezultoi, mund të ishte po aq efektive – madje më shumë – sesa dashuria për të tërhequr njerëzit.
Sidomos pas krizës financiare të vitit 2007 dhe zemërimit ndaj elitave politike e financiare, këto dinamika depërtuan gjithnjë e më fort në politikë.
Sigurisht që ka plot arsye për të mos e pëlqyer Starmerin. Fushata e tij për drejtimin e Partisë Laburiste – që fliste për “argumentin moral të socializmit” – rezultoi mashtruese. Premtimet për të pastruar politikën dolën boshe. Kostoja e jetesës vazhdon të rritet. Kundërshtimi i tij ndaj luftës së Donald Trump me Iranin vetëm sa e bën më të dukshme heshtjen morale për Gaza Strip. Kthesat e tij të vazhdueshme politike tregojnë një njeri pa bindje të forta.
Në fakt, Starmer është tërhequr aq shumë herë përballë kritikave, saqë armiqësia ndaj tij duket pothuajse e shpërblyer: ose ai ndryshon kurs, ose nuk e ndryshon – dhe në të dyja rastet urrejtja ndaj tij justifikohet edhe më shumë.
Edhe kur Starmer bën atë që duan kritikët, ata përsëri e përçmojnë, sepse çdo ndryshim shihet si shenjë dobësie dhe jo si reflektim politik.
Por mjafton të lundrosh në rrjetet sociale për të parë të njëjtën urrejtje viscerale kudo – në politikë, kulturë pop apo futboll. Së fundmi, një shpërthim plot mllef i një youtuberi tifoz të Chelsea F.C. ndaj një futbollisti të ekipit të tij u bë viral. Komentatori Rory Jennings shpërtheu kundër sulmuesit Alejandro Garnacho me një intensitet teatral që u përhap në të gjitha rrjetet sociale.
“Kur ju them sa shumë e urrej këtë person,” thoshte ai me fytyrë të skuqur, “nuk po llogaris fare sa i keq është në futboll.”
Autori thotë se mendja i shkoi menjëherë te Starmeri. Sepse të njëjtat tirada plot urrejtje mund të gjenden sot edhe për të – si nga e djathta, ashtu edhe nga e majta.
Ky kontekst nuk e shfajëson Starmerin, por shpjegon natyrën e dështimit të tij. Në epokën e rrjeteve sociale dhe pabarazive ekstreme, çdo lider politik ka gjasa të urrehet më fort se kurrë më parë. Kjo e bën jetike krijimin e një baze mbështetësish të gatshëm për ta mbrojtur.
Dhe pikërisht këtu qëndron gabimi më i madh i Starmerit: ai nuk tregoi kurrë interes të bindte një grup të caktuar votuesish se ishte në anën e tyre. Si rezultat, armiqësia ndaj tij përhapet në shoqëri pothuajse pa asnjë kundërpeshë.
Gabimi i tij u mbështet te ideja naive se mund të ngrihej mbi politikën partiake. Tani rrezikon të përpihet pa lënë gjurmë nga një valë kombëtare urrejtjeje.
Për Starmerin mund të jetë tepër vonë. Ai është futur në një cikël urrejtjeje nga i cili duket se nuk del dot. Nëse vazhdon kështu, do të mbetet jopopullor; nëse ndryshon kurs, çdo ndryshim do të shihet me cinizëm.
Por kushdo që do ta pasojë duhet ta kuptojë politikën moderne ashtu siç është në të vërtetë: partiake, emocionale dhe konfrontuese. Qëllimi i politikës progresiste nuk është të shmangë emocionet negative apo reagimet viscerale – ato janë pjesë e terrenit – por të ndërtojë një lëvizje aq të fortë dhe energjike sa të mbijetojë përçmimin e kundërshtarëve dhe të tërheqë njerëz të rinj në radhët e saj.