Më 4 qershor 1919, një nga kapitujt më të rëndësishëm në historinë e të drejtave civile mori formë në Shtetet e Bashkuara. Atë ditë, Kongresi amerikan miratoi Amendamentin e 19-të të Kushtetutës, i cili ndalonte mohimin e së drejtës së votës mbi bazën e gjinisë. Pas miratimit në Kongres, amendamenti iu dërgua shteteve për ratifikim, duke hapur rrugën për një ndryshim historik që do të transformonte demokracinë amerikane.
Fitorja nuk erdhi brenda natës. Ajo ishte rezultati i më shumë se shtatë dekadave protestash, peticionesh, marshimesh dhe përballjesh politike të grave që kërkonin të trajtoheshin si qytetare me të drejta të plota. Lëvizja për të drejtën e votës së grave kishte nisur zyrtarisht në vitin 1848 me Konventën e Seneca Falls Convention në shtetin e Nju Jorkut, ku aktivistet kërkuan barazi politike dhe shoqërore.
Në dekadat që pasuan, figura të njohura si Susan B. Anthony, Elizabeth Cady Stanton dhe Alice Paul u bënë simbole të betejës për votën e grave. Ato organizuan fushata kombëtare, mbajtën fjalime publike, sfiduan ligjet dhe shpesh u përballën me burgime, tallje dhe kundërshtime të ashpra.
Kur Kongresi miratoi Amendamentin e 19-të në qershor 1919, pengesa e fundit mbetej ratifikimi nga tre të katërtat e shteteve amerikane. Pas një beteje të gjatë politike, më 18 gusht 1920, shteti i Tennessee u bë shteti vendimtar që siguroi numrin e nevojshëm të ratifikimeve. Pak ditë më vonë, amendamenti hyri zyrtarisht në fuqi.
Teksti i amendamentit ishte i shkurtër, por me ndikim të jashtëzakonshëm: e drejta e votës nuk mund t’u mohohej qytetarëve amerikanë për shkak të gjinisë së tyre. Për herë të parë në historinë e vendit, miliona gra fituan të drejtën kushtetuese për të marrë pjesë në zgjedhje.
Megjithatë, historia nuk përfundoi aty. Në praktikë, shumë gra afrikano-amerikane, indigjene dhe pjesëtare të pakicave të tjera vazhduan të përballeshin me pengesa ligjore dhe diskriminuese për dekada me radhë. Vetëm me lëvizjet për të drejtat civile të viteve 1950 dhe 1960, e drejta e votës u bë më e garantuar për të gjitha gratë amerikane.
Sot, Amendamenti i 19-të konsiderohet një nga fitoret më të mëdha të demokracisë moderne. Ai jo vetëm që ndryshoi sistemin politik amerikan, por u bë frymëzim për lëvizjet e grave në mbarë botën. Dita e 4 qershorit 1919 mbetet një kujtesë se të drejtat politike nuk janë dhurata të pushtetit, por fitore të arritura përmes këmbënguljes, sakrificës dhe luftës së gjatë për barazi.
Përgatiti: L.Veizi