Last Updated on 08/06/2026 by Monika
Gjatë rreth 70 viteve kërkimesh shkencore, nuk është dokumentuar asnjë rast i një personi të verbër nga lindja që të vuajë nga skizofrenia. Ky fakt i çuditshëm ka tërhequr vëmendjen e studiuesve, sepse mund të ndihmojë në kuptimin më të thellë të kësaj sëmundjeje mendore dhe në zhvillimin e trajtimeve të reja. Ky vëzhgim u bë për herë të parë në mesin e shekullit të kaluar nga dy studiues, dhe më vonë u konfirmua në studime të tjera në vitet 2002 dhe 2018. Edhe sot, pas më shumë se 70 vitesh kërkime, nuk është raportuar asnjë rast i një personi të verbër nga lindja me skizofreni.
Si shpjegohet ky fenomen?
Sipas studiuesve Ahmed Elbediwy dhe Nadine Wehida nga Kingston University në Londër, arsyeja lidhet me mënyrën si truri përpunon informacionin vizual dhe si ndërton perceptimin e realitetit. Në njerëzit që lindin të verbër, zona e trurit përgjegjëse për shikimin nuk merr kurrë stimul vizual. Si rezultat, ajo zhvillohet ndryshe dhe shpesh “ripërdoret” për funksione të tjera, si gjuha ose memoria. Kjo do të thotë se sistemi që zakonisht përpunon informacionin vizual nuk hyn kurrë në funksionin e tij tipik.
Skizofrenia si problem i “parashikimit” të trurit
Sipas disa teorive moderne, skizofrenia lidhet me mënyrën se si truri parashikon dhe interpreton realitetin. Truri vazhdimisht krijon pritshmëri dhe i krahason ato me informacionin që merr nga shqisat. Kur ky sistem prishet, mund të ndodhë që truri të krijojë përfytyrime ose besime të gabuara, duke humbur kufirin mes realitetit dhe imagjinatës. Tek personat që janë të verbër që nga lindja, ky sistem nuk mëson kurrë të mbështetet në shikim për të ndërtuar realitetin. Kjo duket se i mbron nga “çrregullimi” që lidhet me skizofreninë. Ndërsa humbja e shikimit më vonë në jetë nuk jep të njëjtin efekt mbrojtës, sepse truri tashmë e ka zhvilluar këtë sistem. Kuptimi i këtij fenomeni nuk është vetëm një kuriozitet shkencor. Ai mund të ndihmojë në zhvillimin e trajtimeve të reja për skizofreninë.
Aktualisht, shumica e ilaçeve ndikojnë në kimikën e trurit, veçanërisht në dopaminë, por nuk janë gjithmonë efektive për të gjithë dhe shpesh kanë efekte anësore. Studiuesit mendojnë se në të ardhmen trajtimet mund të fokusohen jo vetëm te kimia e trurit, por edhe te mënyra si ai mëson, përpunon perceptimet dhe menaxhon pasigurinë në interpretimin e realitetit.