Më 27 qershor 1991, vetëm dy ditë pasi Sllovenia kishte shpallur pavarësinë nga Jugosllavia, shpërtheu konflikti i parë i armatosur që do të shënonte fillimin e fundit të federatës jugosllave. Ajo që njihet sot si Lufta 10-ditore ishte përplasja mes forcave sllovene dhe Yugoslav People’s Army, e cila kishte marrë urdhër të rivendoste kontrollin e Beogradit mbi republikën separatiste.
Më 25 qershor 1991, parlamenti i Slovenia shpalli zyrtarisht pavarësinë, duke sfiduar autoritetin e federatës jugosllave. Qeveria federale dhe udhëheqja ushtarake e konsideruan këtë veprim të paligjshëm dhe vendosën të ndërhyjnë për të rimarrë kontrollin e kufijve, pikave doganore dhe institucioneve shtetërore.
Njësitë e ushtrisë jugosllave lëvizën drejt Sllovenisë me tanke dhe mjete të blinduara, duke pritur një operacion të shpejtë dhe pa rezistencë të madhe. Por përballë tyre u gjendën Forcat e Mbrojtjes Territoriale Sllovene dhe njësitë e policisë, të cilat kishin planifikuar prej kohësh skenarë për mbrojtjen e pavarësisë.
Luftimet u zhvilluan në pika strategjike, veçanërisht pranë kufijve me Austrinë dhe Italinë, në aeroporte, ura dhe rrugë kryesore. Forcat sllovene përdorën taktika të lëvizshme, ngritën barrikada dhe bllokuan kolonat ushtarake jugosllave. Në shumë raste, tanket federale mbetën të izoluara dhe u detyruan të dorëzoheshin.
Ndryshe nga luftërat e mëvonshme në Kroaci, Bosnjë dhe Kosovë, konflikti në Slloveni ishte relativisht i shkurtër dhe me numër më të kufizuar viktimash. Megjithatë, rëndësia e tij historike ishte e jashtëzakonshme. Ai tregoi se autoriteti i Jugosllavisë po shembej dhe se republikat përbërëse ishin të gatshme të sfidonin me armë pushtetin federal.
Pas dhjetë ditësh përleshjesh, nën presionin diplomatik të vendeve evropiane, palët pranuan të ndalonin luftimet. Më 7 korrik 1991 u nënshkrua Brioni Agreement në ishujt Brioni të Kroacisë. Marrëveshja parashikonte armëpushimin, tërheqjen graduale të ushtrisë jugosllave nga territori slloven dhe pezullimin e përkohshëm të zbatimit të deklaratës së pavarësisë.
Në praktikë, marrëveshja shënoi fitoren e Sllovenisë. Brenda pak muajsh, ushtria federale u largua nga republika dhe Beogradi humbi kontrollin mbi të. Sllovenia vazhdoi rrugën e saj si shtet i pavarur, ndërsa pjesa tjetër e Jugosllavisë u zhyt në luftëra shumë më të gjata dhe më të përgjakshme.
Sot, Lufta 10-ditore konsiderohet kapitulli i parë i shpërbërjes së Jugosllavisë. Ajo ishte konflikti që tregoi se federata shumëkombëshe e krijuar pas Luftës së Dytë Botërore po hynte në fazën e saj përfundimtare dhe se harta politike e Ballkanit do të ndryshonte rrënjësisht gjatë viteve që pasuan.