Nga Leonard Veizi
Më 27 tetor 1806, Napoleoni Bonaparti hyri në Berlin në krye të ushtrisë franceze. Qyteti-kryeqytet i Mbretërisë së Prusisë, një prej fuqive të rëndësishme ushtarake të Evropës, kishte rënë pas një fushate që tronditi ekuilibrat politikë të kontinentit…
…Gjithçka ishte vendosur brenda pak javësh. Në tetor të atij viti, Prusia kishte hyrë në luftë kundër Francës, e shqetësuar nga zgjerimi i ndikimit napoleonik në Gjermani dhe nga ambicia e perandorit francez për të riorganizuar Evropën sipas interesave të tij. Prusianët besonin se ushtria e tyre, e ndërtuar mbi traditën e disiplinës dhe të fitoreve të kohës së Frederikut të Madh, mund të përballonte ushtrinë franceze. Por fusha e betejës do të tregonte të kundërtën.
Më 14 tetor 1806, dy përballje vendimtare, në Jena dhe Auerstedt, shkatërruan epërsinë ushtarake prusiane. Në Jena, Napoleoni mundi forcat prusiane, ndërsa në Auerstedt, marshalli francez Louis-Nicolas Davout, me një ushtri më të vogël, mposhti një forcë prusiane dukshëm më të madhe. Humbja ishte katastrofike. Ushtria prusiane u shpërbë dhe tërheqja u shndërrua në një ikje të çorganizuar.
Rruga drejt Berlinit ishte hapur.
Napoleoni nuk kishte nevojë të përballej me një tjetër betejë të madhe për të marrë kryeqytetin. Më 27 tetor, trupat franceze hynë në qytet, ndërsa mbreti prusian Frederiku Vilhelmi III ishte larguar drejt lindjes, duke kërkuar të shpëtonte atë që kishte mbetur nga ushtria dhe pushteti i tij. Berlini, dikur simbol i forcës prusiane, gjendej tashmë nën kontrollin e fitimtarëve.
Pushtimi nuk ishte vetëm një fitore ushtarake por më shumë një demonstrim force. Napoleoni po u tregonte monarkive evropiane se ushtritë tradicionale, sado të lavdishme të ishin, nuk mund të mbështeteshin vetëm te fama e së kaluarës. Taktikat e reja, lëvizshmëria e trupave, organizimi dhe shpejtësia e vendimmarrjes po ndryshonin natyrën e luftës.
Në Berlin, perandori francez vizitoi varrin e Frederikut të Madh, sovranit që kishte ngritur Prusinë në rangun e një fuqie të madhe evropiane. Sipas rrëfimeve historike, Napoleoni e nderoi kujtimin e tij dhe shprehu admirimin për ushtarin e madh. Gjesti kishte domethënie simbolike: fitimtari i ri i Evropës qëndronte përballë trashëgimisë së një prej komandantëve më të famshëm të kontinentit.
Por pas ceremonisë së fitores erdhi edhe politika e pushtimit. Napoleoni vendosi administrimin francez mbi territoret e pushtuara, ndërsa Prusia u përball me humbje territoriale, detyrime të rënda financiare dhe kufizime ushtarake. Në javët që pasuan, fortesat prusiane ranë njëra pas tjetrës. Lufta, megjithatë, nuk kishte përfunduar: mbreti dhe mbetjet e ushtrisë së tij vazhduan rezistencën në lindje, me mbështetjen e Rusisë.
Më 21 nëntor 1806, nga Berlini, Napoleoni shpalli Dekretin e Berlinit, me të cilin vendosi të ashtuquajturën Bllokadë Kontinentale kundër Britanisë së Madhe. Synimi ishte të goditej ekonomia britanike duke ndaluar tregtinë e saj me Evropën kontinentale. Kështu, qyteti i pushtuar u bë edhe qendër e një përpjekjeje të re për ta nënshtruar kundërshtarin më të fortë ekonomik të Francës.
Megjithatë, fitorja nuk do të thoshte se Prusia ishte zhdukur nga harta. Përkundrazi, disfata e vitit 1806 e detyroi atë të rishikonte rrënjësisht ushtrinë dhe shtetin. Reforma të rëndësishme ushtarake dhe administrative, të lidhura me emra si Gerhard von Scharnhorst dhe August Neidhardt von Gneisenau, hodhën themelet e një Prusie të ndryshuar, e cila do të luante rol vendimtar në luftërat çlirimtare kundër Napoleonit.
Hyrja e ushtrisë franceze në Berlin, më 27 tetor 1806, shënoi kulmin e një fitoreje të jashtëzakonshme dhe poshtërimin e përkohshëm të një fuqie të madhe. Por historia e Evropës napoleonike do të tregonte se pushtimi i një kryeqyteti nuk ishte domosdoshmërisht fundi i kundërshtarit.
Napoleoni kishte marrë Berlinin. Nuk kishte marrë ende Evropën.