Last Updated on 18/11/2025 by EL
Për vite me radhë, shkenca është përpjekur të shpjegojë nëse të pasurit fëmijë na bën të jetojmë më pak: një studim i kohëve të fundit zbuloi se shtatzënia përshpejton plakjen (megjithëse për fat të mirë, efekti është i kthyeshëm), por hulumtimet e kryera deri më tani mbi lidhjen midis fëmijëve dhe jetëgjatësisë kanë dhënë rezultate kontradiktore – disa nxjerrin në pah një lidhje midis riprodhimit dhe jetëgjatësisë më të shkurtër, të tjerat jo.
Për të kuptuar më shumë, studiuesit analizuan 4,500 gra finlandeze që jetuan për 250 vjet dhe zbuluan se mjedisi dhe epoka në të cilën jetojmë mund të bëjnë një ndryshim. Rezultatet e gjetjeve të tyre janë botuar në Science Advances .
Roli i urisë. Periudha e analizuar nga studiuesit përfshinte edhe vitet e urisë finlandeze të viteve 1866–1868, e cila vrau 270,000 njerëz (8% të popullsisë). Nuk u gjet asnjë lidhje midis fëmijëve dhe jetëgjatësisë midis grave që jetuan para ose pas urisë. Nënat që jetuan gjatë urisë , mesatarisht , jetuan gjashtë muaj më pak për fëmijë.
Arsyeja është mjaft intuitive: shtatzënia dhe ushqyerja me gji kërkojnë një shpenzim të madh energjie – energji që, nëse nuk ushqehemi mjaftueshëm, duhet t’ia heqim trupit duke ulur metabolizmin tonë bazal (numri minimal i kalorive që trupi kërkon për të mbijetuar) dhe për këtë arsye duke sakrifikuar funksione të tjera.
Po sot? Duke kombinuar atë që ka zbuluar ky hulumtim me atë që dimë nga studimet e mëparshme , mund të themi se në ditët e sotme në vendet perëndimore, të kesh fëmijë nuk na bën të vdesim më herët , përveç nëse vuajmë nga uria për shkak të luftës , urisë ose varfërisë ekstreme, ose nëse kemi një numër të madh fëmijësh (të paktën pesë).
Ky reduktim i kostos riprodhuese (domethënë fakti që fëmijët nuk ndikojnë në jetëgjatësinë e nënave aq sa ndikonin dikur, edhe sepse lindin më pak prej tyre) mund të jetë një nga faktorët që kontribuojnë në hendekun në jetëgjatësinë midis burrave dhe grave – së bashku me aspekte të tjera më të dukshme, siç është prirja më e madhe e burrave për të pirë duhan dhe alkool ./E.T