E hëna, 19 janar, njihet shpesh si “E hëna Blu” dhe konsiderohet dita më e trishtuar e vitit. Megjithatë, nuk ka prova shkencore që e vërtetojnë këtë pohim, dhe ai mbetet më shumë një koncept popullor sesa një fakt i bazuar në kërkime.
Termi “E hëna Blu” u krijua për herë të parë në vitin 2005 nga psikologu Cliff Arnall për kompaninë britanike të udhëtimeve Sky Travel, si një mënyrë për të promovuar pushimet dimërore.
Arnall e llogariti këtë datë, zakonisht të hënën e tretë të janarit duke kombinuar disa faktorë, si moti dimëror, borxhet pas festave, koha që ka kaluar që nga Krishtlindjet, nivelet e motivimit dhe vendimet e Vitit të Ri. Megjithatë, formula e tij nuk ka mbështetje shkencore dhe konsiderohet më shumë një ide marketingu sesa një matje reale e lumturisë. Pavarësisht nga kjo, stina e dimrit dhe fundi i vjeshtës shpesh sjellin një “sezon blu” më të gjerë, që mund të ndikojë te humori dhe energjia e njerëzve, duke e bërë perceptimin e “E hënës Blu” më të kuptueshëm në kontekstin e ndryshimeve sezonale të motit dhe aktivitetit shoqëror.
Shumë njerëz përjetojnë trishtimin dimëror, një ulje sezonale dhe e përkohshme e humorit dhe energjisë gjatë stinës së ftohtë dhe më të errët.
Simptomat më të zakonshme përfshijnë:
Humor të ulët
Vështirësi përqendrimi
Ndjenjë lodhjeje
Humbje interesi për aktivitetet që zakonisht i shijojnë.
Shkaku i saktë i ÇAS nuk është plotësisht i njohur, por ekspertët e lidhin me mungesën e dritës natyrore, e cila ndikon te kimikatet e trupit, si serotonina dhe melatonina, të cilat rregullojnë humorin dhe energjinë.
Si të përmirësojmë gjendjen gjatë dimrit
Sipas Stephanie Davies, eksperte e lumturisë, për të kapërcyer trishtimin dimëror nuk duhen ndryshime drastike, por veprime të vogla dhe të qëllimshme që mbështesin mirëqenien mendore.
Këshilla praktike:
Dalja për shëtitje jashtë
Telefonata ose biseda me miq
Ushtrime të rregullta (edhe 20 minuta në ditë janë të mjaftueshme)
Ekspozimi ndaj dritës natyrore
Mbajtja e një ore gjumi të rregullt (7–9 orë)
Ambient sa më i ndriçuar dhe, kur është e mundur, terapia me dritë.
Bashkëveprimi shoqëror është gjithashtu një antidot i fuqishëm kundër izolimit dhe ndjenjës së trishtimit gjatë muajve të ftohtë. Një bisedë e shkurtër, një mesazh ose telefonatë mund të përmirësojnë ndjeshëm humorin.
Përfundimi
Edhe pse “E hëna Blu” është më shumë një koncept marketingu, ndikimi i dimrit te humori i njerëzve është real. Veprime të thjeshta si lëvizja, ekspozimi ndaj dritës natyrore dhe lidhja me të tjerët ndihmojnë në ruajtjen e energjisë dhe mirëqenies mendore gjatë muajve më të errët./Kb