Last Updated on 26/07/2026 by EL
Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, i ka bërë thirrje komunitetit ndërkombëtar që të heqë menjëherë të gjitha sanksionet ndaj Sirisë, në përfundim të vizitës së tij dyditore në vend. Gjatë qëndrimit në Damask, Guterres u takua me presidentin e ri të Sirisë, Ahmed al-Sharaa, ministrin e Jashtëm Asaad al-Shaibani dhe drejtuesin e parlamentit të ri tranzitor, i cili zhvilloi këtë muaj seancën e parë. Ai zhvilloi gjithashtu takime me pjesëtarë të misionit paqeruajtës të OKB-së në Lartësitë e Golanit, të pushtuara nga Izraeli, si dhe me përfaqësues të shoqërisë civile siriane, komuniteteve të ndryshme, grave dhe të rinjve. Guterres vizitoi edhe burgun e Sednajasë pranë Damaskut, një nga objektet më famëkeqe të regjimit të rrëzuar të Bashar al-Assad, i njohur për torturat dhe abuzimet ndaj të burgosurve. Shumë vende perëndimore, përfshirë Shtetet e Bashkuara, vendosën sanksione ndaj Sirisë gjatë qeverisjes së Assadit. Autoritetet e reja siriane, që morën pushtetin në dhjetor 2024, po përpiqen të hapin një kapitull të ri pas më shumë se 13 vitesh luftë, duke ringjallur ekonominë dhe rindërtuar institucionet dhe infrastrukturën.
Megjithëse disa vende kanë lehtësuar masat ndëshkuese, investitorët vijojnë të jenë të kujdesshëm. Banka Botërore ka vlerësuar se rindërtimi i Sirisë pas luftës mund të kushtojë rreth 216 miliardë dollarë. “Mirëpres hapat që kanë çuar në lehtësimin e sanksioneve dhe kanë hapur mundësi të reja për rimëkëmbjen ekonomike, por të gjitha këto sanksione duhet të hiqen menjëherë”, tha Guterres në një konferencë për shtyp në Damask. Ai theksoi se OKB-ja “qëndron pranë popullit sirian në këtë moment vendimtar” dhe i bëri thirrje komunitetit ndërkombëtar të mbështesë popullin dhe qeverinë siriane. “Siria ka nevojë për investime te njerëzit e saj, ekonomia dhe institucionet. Ajo ka nevojë për mbështetje për të rikthyer shërbimet bazë, për të rindërtuar infrastrukturën dhe për të ringjallur jetesën e qytetarëve”, tha kreu i OKB-së. Ai shtoi se vendi ka nevojë edhe për ndihmë për kthimin “e sigurt, vullnetar dhe dinjitoz” të refugjatëve dhe personave të zhvendosur brenda vendit.
Sipas OKB-së, që nga rrëzimi i Assadit rreth 1.7 milionë refugjatë janë kthyer në Siri, ndërsa rreth 5.5 milionë persona vazhdojnë të jenë të zhvendosur brenda vendit dhe rreth 6 milionë jetojnë jashtë Sirisë. Kjo ishte vizita e parë e një Sekretari të Përgjithshëm të OKB-së në Siri që prej vitit 2009, kur vendi ende nuk kishte hyrë në luftën civile që shkaktoi mbi gjysmë milioni viktima.
Siria denoncon një inkursion të ri izraelit në jug
Gjatë vizitës së Guterresit, mediat shtetërore siriane raportuan se forcat izraelite kishin kryer një inkursion në jug të vendit. Agjencia shtetërore SANA njoftoi se forcat izraelite hynë në fshatrat Maariya dhe Al-Aarda në zonën e pellgut të lumit Yarmuk, në provincën Daraa. Sipas raportimeve, ushtarët izraelitë, të shoqëruar nga mjete ushtarake dhe një buldozer, ngritën një pikë kontrolli dhe shpërndanë fletushka ku paralajmëronin banorët të mos bllokonin rrugët apo të pengonin lëvizjen e automjeteve ushtarake. Pas rrëzimit të Assadit në dhjetor 2024, Izraeli dërgoi trupa në zonën tampon të monitoruar nga OKB-ja mes forcave izraelite dhe siriane në Lartësitë e Golanit. Që atëherë ka kryer sulme ajrore dhe inkursione të përsëritura në territorin sirian. Zyrtarët izraelitë kanë deklaruar se synojnë të mbajnë një “zonë sigurie” në jug të Sirisë dhe kërkojnë krijimin e një zone më të gjerë të çmilitarizuar.
Guterres deklaroi se “shkeljet e sovranitetit dhe integritetit territorial të Sirisë janë të papranueshme dhe duhet të ndalen”. Ai theksoi se “Lartësitë e Golanit janë territor sirian”, duke shprehur shqetësim për veprimet izraelite ndaj marrëveshjes së vitit 1974 për ndarjen e forcave. Gjatë takimit me presidentin Ahmed al-Sharaa, kreu i OKB-së rikonfirmoi angazhimin e organizatës për “sovranitetin, pavarësinë, unitetin dhe integritetin territorial të Sirisë”. Ai tha gjithashtu se beson se procesi i tranzicionit politik në Siri “po shkon në drejtimin e duhur”, duke theksuar rëndësinë e krijimit të një sistemi qeverisës që përfshin të gjitha komunitetet etnike dhe fetare të vendit.