Më 5 mars 1946, në qytetin e vogël Fulton, në shtetin e Missouri-t, një fjalim do të shënonte simbolikisht fillimin e një epoke të re tensioni global. Ish-kryeministri britanik Winston Churchill, i ftuar nga Presidenti amerikan Harry S. Truman, mbajti në Kolegjin Westminster një ligjëratë që hyri në histori si fjalimi i “Perdes së Hekurt”.
Në atë që zyrtarisht titullohej “The Sinews of Peace”, Churchill përdori për herë të parë në mënyrë të qartë metaforën që do të përkufizonte dekada të tëra politike: “Nga Stettini në Baltik deri në Trieste në Adriatik, një perde e hekurt ka zbritur mbi kontinent.” Me këtë fjali, ai përshkroi ndarjen e Evropës midis zonës së ndikimit sovjetik në lindje dhe demokracive perëndimore në perëndim.
Në vitin 1946, Lufta e Dytë Botërore kishte përfunduar prej pak muajsh. Aleatët e djeshëm – SHBA-ja, Britania dhe Bashkimi Sovjetik – ende mbanin në letër frymën e bashkëpunimit. Por në realitet, tensionet mes Perëndimit dhe regjimit të Joseph Stalin po thelloheshin. Europa Lindore po kalonte nën kontrollin e qeverive komuniste të mbështetura nga Moska, ndërsa frika për zgjerimin e ndikimit sovjetik po rritej në Uashington dhe Londër.
Fjalimi i Churchill-it nuk ishte një shpallje zyrtare lufte, por një paralajmërim strategjik. Ai bëri thirrje për një aleancë të fortë anglo-amerikane për të frenuar përhapjen e totalitarizmit dhe për të mbrojtur demokracinë liberale. Reagimi në Moskë ishte i ashpër: Stalini e krahasoi retorikën e Churchill-it me atë të Hitlerit, duke e akuzuar për nxitje armiqësie.
Historianët e konsiderojnë këtë moment si pikënisjen simbolike të Cold War – një periudhë përplasjeje ideologjike, politike dhe ushtarake midis dy superfuqive që do të zgjaste më shumë se katër dekada. Nuk pati përplasje të drejtpërdrejta të mëdha mes SHBA-së dhe Bashkimit Sovjetik, por luftëra me ndërmjetës, gara armatimesh bërthamore dhe një ndarje të thellë të botës në dy blloqe kundërshtare.
Fultoni i Missouri-t, një qytet i qetë universitar, u bë kështu skena ku u artikulua publikisht realiteti i ri i pasluftës: një botë e ndarë nga një perde ideologjike, politike dhe ushtarake – një perde që do të qëndronte e ngritur deri në fundin e viteve 1980.