Më 12 janar 2010, në orët e pasdites, Haiti u përfshi nga një katastrofë që do të shënonte një nga tragjeditë më të rënda natyrore të shekullit XXI. Një tërmet i fuqishëm, me magnitudë rreth 7 ballë, goditi vendin me epiqendër pranë kryeqytetit Port-au-Prince, duke e kthyer në pak sekonda jetën e përditshme në një skenë apokaliptike.
Dridhjet e tokës ishin shkatërrimtare. Ndërtesa qeveritare, spitale, shkolla, banesa dhe objekte historike u shembën si prej kartoni. Kryeqyteti u paralizua pothuajse plotësisht, ndërsa rrugët u mbushën me rrënoja, pluhur dhe britma ndihme. Një qytet i tërë u kthye në varreza të hapura.
Bilanci njerëzor ishte tronditës: mbi 100 mijë të vdekur, më shumë se 200 mijë të plagosur dhe të pastrehë, familje të shkatërruara dhe komunitete të fshira nga harta. Shumë njerëz mbetën të bllokuar nën rrënoja për ditë të tëra, ndërsa shpresat për shpëtim shuheshin me kalimin e kohës.
Tërmeti i Haitit nuk ishte thjesht një fatkeqësi natyrore; ai ekspozoi brishtësinë ekstreme të një vendi tashmë të rrënuar nga varfëria, infrastruktura e dobët dhe mungesa e standardeve ndërtimore. Ndërtesat nuk ishin të projektuara për të përballuar goditje sizmike, çka e shumëfishoi efektin shkatërrimtar të tërmetit.
Dëmet ekonomike u vlerësuan në rreth 8.5 miliardë dollarë, një shifër kolosale për një nga vendet më të varfra të hemisferës perëndimore. Institucionet shtetërore u shkatërruan, arkivat u zhdukën, ndërsa administrata publike u gjend e paralizuar. Haiti, në vend që të rindërtohej, u detyrua të niste gjithçka nga e para.
Ndihma ndërkombëtare mbërriti nga e gjithë bota: ekipe shpëtimi, mjekë, ushqime dhe fonde emergjente. Megjithatë, kaosi, mungesa e koordinimit dhe infrastruktura e shkatërruar e bënë të vështirë shpërndarjen e ndihmave në ditët vendimtare pas katastrofës.
Tërmeti i vitit 2010 mbetet një nga më të fortët dhe më shkatërrimtarët jo vetëm në historinë e Haitit, por në të gjithë hemisferën perëndimore. Ai u kthye në simbol të një tragjedie ku natyra, varfëria dhe neglizhenca njerëzore u bashkuan në një goditje fatale.
Edhe sot, pas më shumë se një dekade, plagët e atij janari të zi nuk janë shëruar plotësisht. Për Haitin, tërmeti nuk ishte vetëm një moment katastrofe, por një vijë ndarëse mes një të kaluare të vështirë dhe një të ardhmeje ende të pasigurt.
Përgatiti: L.Veizi