Që nga përshpejtimi i inteligjencës artificiale (IA) në të gjithë globin, gratë shpesh e kanë gjetur veten duke mbajtur barrën e pasojave të saj.
Nga deepfakes me përmbajtje seksuale eksplicite te shkurtimet në punë të nxitura nga inteligjenca artificiale, disa nga efektet më të dëmshme të saj kanë prekur në mënyrë disproporcionale gratë.
Nuk është çudi që gratë janë më skeptike ndaj teknologjisë së re sesa burrat. Hulumtimet tregojnë se gratë i përdorin mjetet e inteligjencës artificiale me një normë 25 për qind më të ulët se burrat, dhe gratë përfaqësojnë më pak se 1 në 4 profesionistë të inteligjencës artificiale në mbarë botën.
Por një studim i ri nga Universiteti Northeastern në Boston përpiqet të shpjegojë se çfarë i shqetëson saktësisht gratë në lidhje me inteligjencën artificiale – dhe studiuesit zbuluan se ajo ka shumë të bëjë me rrezikun.
Duke analizuar anketat e rreth 3,000 kanadezëve dhe amerikanëve, studiuesit zbuluan se ekzistojnë dy faktorë kryesorë që ndikojnë në qëndrimet e ndryshme që burrat dhe gratë kanë në lidhje me inteligjencën artificiale në vendin e punës – toleranca ndaj riskut dhe ekspozimi ndaj riskut. Gjetjet e tyre u botuan këtë muaj në revistën PNAS Nexus.
Të anketuarat femra në përgjithësi ishin më “të kujdesshme ndaj riskut” sesa meshkujt – gratë kishin më shumë gjasa të zgjidhnin të merrnin 1,000 dollarë të garantuar (842 €) sesa të merrnin 50 përqind shanse për të marrë 2,000 dollarë (1,684 €) ose të largoheshin duarbosh.
Ky hendek gjinor u transmetua edhe në qëndrimet në lidhje me inteligjencën artificiale – gratë kishin rreth 11 përqind më shumë gjasa sesa burrat të thoshin se rreziqet e inteligjencës artificiale i tejkalonin përfitimet e saj.
Kur iu bënë pyetje të hapura në lidhje me rreziqet dhe përfitimet e inteligjencës artificiale, gratë kishin më shumë gjasa sesa burrat të shprehnin pasiguri dhe skepticizëm.
Megjithatë, studiuesit zbuluan se ky hendek gjinor u zhduk kur elementi i pasigurisë u eliminua. Nëse fitimet e vendeve të punës të nxitura nga inteligjenca artificiale ishin të garantuara, si gratë ashtu edhe burrat reaguan pozitivisht.
Gratë që ishin më pak të kujdesshme ndaj riskut në anketë shprehën gjithashtu një sasi të ngjashme skepticizmi si burrat kur bëhej fjalë për inteligjencën artificiale.
“Në thelb, kur gratë janë të sigurta për efektet në punësim, hendeku gjinor në mbështetjen për IA-në zhduket”, tha Beatrice Magistro, një profesoreshë asistente e qeverisjes së IA-së në Universitetin Northeastern dhe bashkautore e hulumtimit. “Pra, duket se ka të bëjë me neverinë ndaj pasigurisë.”
Studiuesit thanë se ky skepticizëm lidhet pjesërisht me faktin se gratë janë më të ekspozuara ndaj rreziqeve ekonomike që paraqet inteligjenca artificiale.
“Gratë përballen me ekspozim më të lartë ndaj inteligjencës artificiale si në rolet me plotësim të lartë që mund të përfitojnë nga inteligjenca artificiale, ashtu edhe në rolet me zëvendësim të lartë që rrezikojnë zhvendosje, megjithëse pasojat afatgjata të inteligjencës artificiale mbeten thelbësisht të pasigurta”, shkruan studiuesit.
Ata sugjeruan që politikëbërësit t’i marrin në konsideratë këto qëndrime kur hartojnë rregullore për inteligjencën artificiale, për t’u siguruar që ajo të mos i lërë gratë pas dore.
“Kjo mund të përfshijë zbatimin e politikave që zbusin rreziqet që lidhen me inteligjencën artificiale, të tilla si mbrojtje më të forta kundër zhvendosjes së vendeve të punës, skema kompensuese dhe masa për të zvogëluar paragjykimet gjinore në sistemet e inteligjencës artificiale”, thanë studiuesit./KM