Organizata Ndërkombëtare Detare, IMO, e Kombeve të Bashkuara ka filluar evakuimin e më shumë se 11,000 marinarëve të bllokuar në Ngushticën e Hormuzit pas memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar nga Shtetet e Bashkuara dhe Irani për t’i dhënë fund luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.
Sekretari i Përgjithshëm i IMO-s, Arsenio Dominguez, tha në një deklaratë të martën se operacioni do të kryhet në “bashkëpunim të ngushtë me Iranin, Omanin, të gjitha shtetet e tjera bregdetare në rajon, Shtetet e Bashkuara dhe industrinë detare”.
“Ne kemi siguruar garancitë e nevojshme të sigurisë dhe kemi verifikuar plotësisht kushtet për lundrim të sigurt për të mbështetur këto operacione”, tha ai.
Pas fillimit të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit më 28 shkurt, Teherani e mbylli në mënyrë efektive ngushticën, duke i lënë anijet të bllokuara në rrugë ujore.
Por trafiku detar është rritur që nga nënshkrimi i marrëveshjes javën e kaluar, me agjencinë e inteligjencës detare Kpler që raportoi se të paktën 36 anije tregtare kaluan nëpër ngushticë të hënën, një nivel rekord trafiku që nga fillimi i luftës.
Sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Omanit, procesi i evakuimit sipas planit të IMO-s, i cili ka qenë në diskutim prej muajsh, do të zhvillohet në faza.
“Duke pasur parasysh rrezikun e lartë të përplasjes në mjedisin aktual, kërkohet një evakuim gradual dhe i kontrolluar i trafikut të anijeve”, tha ajo.
Danimarka njoftoi të martën se do t’i bashkohet një misioni ndërkombëtar detar të ngritur nga Franca dhe Britania për të ndihmuar në rihapjen e rrugës ujore vendimtare.
Ndërkohë, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, mbërriti në Emiratet e Bashkuara Arabe të martën dhe përsëriti se Iranit nuk do t’i lejohet të vendosë taksa në ngushticë sipas ndonjë marrëveshjeje përfundimtare me SHBA-në.
“Është një rrugë ujore ndërkombëtare. Asnjë vend nuk lejohet të ngarkojë taksa ose tarifa në një rrugë ujore ndërkombëtare”, tha ai, duke shtuar se besonte se “të gjitha vendet në këtë rajon do të bien dakord”.
Kryenegociatori i Teheranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, kishte këmbëngulur më parë se Ngushtica e Hormuzit “nuk do të kthehet kurrë” në status quo-në e para luftës, pavarësisht se armiqtë ranë dakord të vendosnin linja komunikimi për ta mbajtur atë të hapur./ad