Intervistë
“Kokaina dhe alkooli nuk e ndihmuan krijimtarinë time”:
Ai ishte kolosi i skenarëve në Hollywood-in e viteve ’80 dhe ’90 – njeriu pas Flashdance, Jagged Edge, Showgirls dhe shumë të tjerave. Sot, i kthjellët dhe larg varësive, “Shakespeare-i i Hollywood-it” flet për studiot e frikësuara të sotme, traumën si refugjat – dhe për përvojën e tij me LSD-në së bashku me Hunter S. Thompson.
Xan Brooks
Joe Eszterhas ishte dikur figurë dominante në Hollywood: mjeshtër i ideve të mëdha dhe filmave komercialë të ndërtuar me saktësi. Ai shkroi Jagged Edge, bashkë-shkroi Flashdance dhe fitoi një rekord prej 3 milionë dollarësh për skenarin e Basic Instinct. Në një industri ku shkrimtarët zakonisht mbeten në hije, Eszterhas e përmbysi këtë rregull, duke u bërë vetë markë. ABC e quajti “legjendë e gjallë”, ndërsa revista Time pyeste: “Po të ishte gjallë Shakespeare sot, a do quhej Joe Eszterhas?”
Por, siç ndodh shpesh, krenaria u pasua nga rënia. Suksesi u shndërrua në tepri.
“Kokaina dhe alkooli,” kujton ai. “Nuk më ndihmonin krijimtarinë, përkundrazi, e pengonin.”
Në mënyrë paradoksale, vitet më të mira në Hollywood ishin edhe më të këqijat për jetën e tij.
Sot, në moshën 81-vjeçare, me një zë të rënduar pas një beteje me kancerin në fyt, ai jeton në Cleveland, Ohio, me gruan e tij të dytë, Naomi. Nuk është tërhequr kurrë plotësisht dhe së fundmi ka planifikuar rikthimin me një version të ri të Basic Instinct. Raportohet se ka marrë 2 milionë dollarë nga Amazon MGM për skenarin dhe mund të fitojë edhe po aq nëse filmi realizohet.
“Ka shumë kërkesë për të. Është gjithmonë në trend,” thotë ai.
Filmi origjinal i vitit 1992, me Sharon Stone në rolin e Catherine Tramell, ishte një sukses i madh dhe njëkohësisht një provokim politik e kulturor. I dashur dhe i urryer në të njëjtën kohë, ai shkaktoi protesta dhe akuza për mizogjini. Organizata feministe dhe grupe aktiviste e kritikuan ashpër, ndërsa vetë Eszterhas gjithmonë ka shijuar përplasjen publike.
Sot, ai mendon se Hollywood-i është bërë tepër i kujdesshëm.
“Njerëzit kanë frikë nga përballja dhe mospajtimi. Kjo është një humbje komunikimi. Një humbje njerëzore.”
Megjithatë, projekti i tij i ri është cilësuar si “anti-woke”, duke e vendosur në një terren të ndjeshëm politik. Në një kohë kur Donald Trump dhe figura të tjera ndikojnë gjithnjë e më shumë në industrinë e argëtimit, ekziston rreziku që arti të bëhet armë ideologjike.
“Po, ekziston ky rrezik,” pranon ai. “Por nëse jeton larg, në Cleveland, dhe thjesht krijon, ai zvogëlohet. Puna jote mund të bëhet çështje politike, por ti nuk je i detyruar të përfshihesh.”
Jeta e Eszterhas është një histori që mund të ishte vetë skenar filmi. Ai lindi në Hungari gjatë luftës, kaloi nëpër kampe refugjatësh në Austri dhe mbërriti në SHBA në moshën gjashtëvjeçare. Si gazetar i ri, raportoi për masakrën e Kent State dhe më pas, për Rolling Stone, shkroi për konflikte sociale dhe krime, madje intervistoi edhe Charles Manson në burg.
“Ishte një ndjesi e ftohtë që më përshkoi,” kujton ai. “Sytë e tij depërtonin në shpirt.”
Në atë periudhë, ai ishte mik me Hunter S. Thompson, i cili e ndihmoi të siguronte punë.
“I vetmi herë që provova LSD-në ishte në një plazh në San Francisko. U trondita keq. Kujtimet nga kampet e refugjatëve më rikthyen. Ishte Hunter ai që më mbajti dhe më qetësoi për një orë.”
Me kalimin e viteve, ai u largua nga varësitë dhe nga jeta kaotike e Hollywood-it. Sot jeton larg shkëlqimit, por vazhdon të shkruajë, të botojë dhe të reflektojë mbi të shkuarën.
Një nga momentet më ironike të jetës së tij ndodhi kur një nga djemtë i tha se donte të bëhej yll rocku në Los Anxhelos. Eszterhas u përpoq ta bindte të ishte realist, por djali iu përgjigj me një frazë nga Flashdance:
“Nëse heq dorë nga ëndrrat, vdes.”
Një “shah-mat” i pastër, siç do të thoshte vetë autori.
Dhe ndoshta, në fund, kjo është edhe thelbi i historisë së tij: një jetë mes ekstremeve – nga errësira e varësive te kthjelltësia e reflektimit – por gjithmonë e shtyrë nga një besim i vetëm: se rrëfimi, sado i ashpër apo i pakëndshëm, duhet thënë.