Bashkimi Europian duhet të përfitojë nga “momenti i favorshëm” rreth bisedimeve për paqen në Ukrainë dhe të ecë përpara me përpjekjet e sapolindura për të rihapur negociatat me Vladimir Putinin, ka deklaruar kancelari i Austrisë.
Brukseli ka hapur javët e fundit kanale komunikimi me Kremlinin për të eksploruar mundësinë e bisedimeve me presidentin rus, një veprim që kancelari Christian Stocker tha për Financial Times se e mbështet plotësisht dhe që, sipas tij, duhet të përkrahet edhe nga liderët e tjerë europianë.
“Jam plotësisht dakord me këtë. Luftërat nuk përfundojnë me armë, por me diplomaci të suksesshme. Dhe që diplomacia të ketë sukses, duhen biseda, duhen negociata dhe së pari duhet të hapen këto kanale komunikimi”, tha Stocker në një intervistë.
“Ekziston një moment i favorshëm tani”, tha ai për bisedimet e paqes, duke iu referuar armëpushimit në Iran, i cili për muaj me radhë dukej se kishte shpërqendruar presidentin amerikan Donald Trump dhe ekipin e tij nga lufta në Ukrainë.
“Situata në Lindjen e Mesme… më bën disi optimist se nëse gjendet një zgjidhje atje, fokusi do të zhvendoset te Ukraina”, shtoi ai.
Negociatat e udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara për t’i dhënë fund luftës më shumë se katërvjeçare të Rusisë kundër Ukrainës kanë ngecur, duke bërë që kryeqytetet europiane të diskutojnë nëse duhet të ndërmarrin iniciativa për të thyer ngërçin. Megjithatë, shumë liderë mbeten skeptikë dhe argumentojnë se BE-ja duhet të rrisë mbështetjen për Ukrainën dhe t’i shkaktojë humbje Rusisë në fushën e betejës për ta detyruar Putinin të ulet në tryezën e negociatave.
Stocker nuk pranoi të komentojë se kush mund të përfaqësojë Europën në bisedime të mundshme me Putinin, por theksoi se liderët europianë duhet të zhvillojnë diskutime serioze mbi atë që do të përfaqësojë dhe do të thotë ai person.
“Më e rëndësishme se kush është, është se për çfarë do të flitet”, tha ai. “Nuk e di nëse liderët e BE-së ndodhen tashmë të gjithë në të njëjtin pozicion.”
“Por ekziston një qëndrim i përbashkët që e kemi pasur gjithmonë: ne nuk e mbështesim Ukrainën për të zhvilluar një luftë pa fund”, shtoi ai. “Rezultati duhet të jetë një paqe e drejtë dhe afatgjatë.”
Pedro Lourtie, shefi i kabinetit të presidentit të Këshillit Europian, António Costa, ka zhvilluar javët e fundit biseda telefonike me një zyrtar të lartë pranë Putinit, në atë që një zyrtar europian e përshkroi si “kontakte të shkurtra për të hapur kanalet e komunikimit”.
Stocker do të marrë pjesë në samitin e liderëve të BE-së në Bruksel, të drejtuar nga Costa, ku Ukraina do të jetë një nga temat kryesore të diskutimit. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, i cili do t’u drejtohet liderëve përmes një fjalimi, e ka mbështetur idenë që Europa të hapë kanale komunikimi me Kremlinin.
Megjithatë, diplomatët europianë presin kundërshtime nga liderët skeptikë ndaj kësaj qasjeje, veçanërisht nga vendet e Europës Veriore dhe Lindore. Një diplomat i lartë i përfshirë në përgatitjet e samitit i përshkroi përpjekjet e Costës si “thjesht iluzore”.
Kryeqytetet që kundërshtojnë afrimin me Putinin theksojnë gjithashtu se ai vazhdon të mbetet i vendosur në objektivat e tij maksimaliste, edhe pse përpjekjet ushtarake të Moskës po hasin vështirësi.
Yuri Ushakov, këshilltari i Putinit për politikën e jashtme, hodhi poshtë në shkurt në Moskë një propozim francez për një rol më të madh europian në bisedimet e paqes. Rusia deklaron se mbetet e hapur për negociata, por lë të kuptohet se kërkesat e Putinit duhet të mbeten pika e nisjes.
Ushakov deklaroi për televizionin shtetëror rus se Rusia vazhdon të ketë avantazhin në vijën e frontit.
“Europianët po këmbëngulin qartë që lufta të vazhdojë. Ata janë nën përshtypjen krejtësisht të gabuar dhe të rreme se situata në fushën e betejës po ndryshon në favor të forcave ukrainase, gjë që është kategorikisht e pavërtetë”, tha ai.
Megjithatë, Stocker deklaroi se “Putini duhet ta kuptojë qartë se është në interesin e tij të nisë negociatat. Se do të arrijë më shumë në tryezën e bisedimeve sesa në fushën e betejës”.
“Nuk varet nga ne. Putini është ai që duhet të hedhë hapin e parë”, shtoi ai.
Që nga marrja e detyrës në mars 2025, si pjesë e një koalicioni trepartiak, një nga ndryshimet më të rëndësishme të Stocker ka qenë rishikimi i qasjes tradicionale të Austrisë ndaj neutralitetit.
“Neutraliteti nuk të mbron”, tha ai. “Bota ka ndryshuar dhe sfidat kanë ndryshuar.”
“Duhet të jemi më të përgatitur për të mbrojtur veten. Austria nuk do të jetë një pikë e verbër në Europë kur bëhet fjalë për mbrojtjen”, shtoi ai.
Austria i është bashkuar nismës franko-britanike “Coalition of the Willing” në mbështetje të Ukrainës, në atë që Stocker e përshkruan si një rol “vëzhgues aktiv”.
Kjo përfshin pjesëmarrjen në diskutimet për mbështetjen ndaj Ukrainës dhe për arkitekturën e ardhshme të sigurisë europiane, ndërsa vendi mbetet jashtë çdo dislokimi të mundshëm trupash.
Populli austriak duhet të kuptojë se “duhet të forcojmë forcat tona të armatosura dhe kapacitetet tona mbrojtëse”, përfundoi Stocker./mxh