Një fitore që tronditi Nju Jorkun
Nga Emma Brockes
Mëngjesin pas fitores befasuese të Zohran Mamdanit në zgjedhjet për kryetar bashkie të Nju Jorkut, pamja më goditëse nuk ishte ajo e kryetarit të zgjedhur që festonte në një sallë plot duartrokitje, por shpërndarja e votave në qytet.
Rrugë më rrugë, madje ndërtesë më ndërtesë, mund të vërehej se mbështetja për Mamdanin apo rivalin e tij, Andrew Cuomo, kishte lidhje të drejtpërdrejtë me qiranë që njerëzit paguanin.
Në një lagje me të ardhura mesatare në Upper West Side, Mamdani kishte fituar si një “ishull i vogël” mes detit të votuesve më të pasur që mbështetën Cuomon. Ndërsa mbështetja e fortë për Mamdanin në zonat modeste të Midtown kontrastonte me pasurinë marramendëse të Tribeca-s, që votoi kryesisht për Cuomon.
Megjithë disa përjashtime – si Staten Island apo lagjet hasidike të Brooklynit e Queens-it, që votuan për Cuomon – mesazhi i pjesëmarrjes së madhe në qytetin më të shtrenjtë të Amerikës ishte i qartë: një revoltë për përballueshmërinë e jetesës, ndoshta edhe një referendum ndaj kapitalizmit siç e njohim.
Valë e re apo rastësi politike?
Rezultatet në mbarë vendin tregonin një lëvizje larg Donald Trumpit dhe drejt demokratëve – por kjo nuk do të thotë se socializmi demokratik i Mamdanit do të pranohet lehtë në gjithë SHBA-në.
Megjithatë, zhvendosja majtas ishte aq e fortë sa demokratët rimorën disa zona tradicionalisht republikane: dy demokratë fituan vende në komisionin publik të shërbimeve në Gjeorgji, gratë e para guvernatore demokrate u zgjodhën në Nju Xhersi, dhe Virxhinia mori një guvernator të ri demokrat.
Në vetë Nju Jork, kthesa ndaj Trumpit – vetëm një vit pas valës së tij të mbështetjes në zgjedhjet presidenciale të 2024-ës – ishte e dukshme. Edhe pse Trump fitoi 94 mijë vota më shumë në 2024 se në 2016, mbështetja e tij për Cuomon, që kandidonte si i pavarur, nuk pati asnjë efekt.
Kandidati që nuk mund të shpëtonte dot
Duhet thënë se Cuomo ishte një kandidat i dështuar: i përfshirë në akuza për ngacmim seksual (të cilat ai i mohon) dhe me një rekord të keq si guvernator gjatë pandemisë.
Por Mamdani nuk e mposhti thjesht Cuomon – ai mobilizoi Nju Jorkun në nivelin më të lartë të pjesëmarrjes në zgjedhjet bashkiake që nga vitet 1960. Votuesit dolën për të mbështetur Mamdanin, jo vetëm për të ndëshkuar kundërshtarin e tij.
Kush është Zohran Mamdani?
34-vjeçari shihet si fytyra e re e krahut të majtë të Partisë Demokratike. Në një qytet si Nju Jorku, ku shpesh një kuti margarine me premtime për ulje qirash dhe rritje pagash minimale mund të fitonte mbi një politikan tradicional, Mamdani shfaqet si një figurë me energji të re.
Në fjalimin e fitores, ai u tha punëtorëve:
“Do të luftojmë për ju, sepse ne jemi ju.”
Një frazë që tingëllon prekëse – por realiteti është më kompleks. Ai është rritur në një familje të pasur në Manhattan, me një prind që ka studiuar në Harvard dhe është bërë regjisor i suksesshëm, ndërsa tjetri është profesor në Columbia.
Edhe pse ndoqi një shkollë publike elitare, më pas kreu studimet në një kolegj privat në Maine, ku tarifa vjetore arrin 91 mijë dollarë.
Një socialist i butë dhe i artikuluar
Këto fakte nuk e bëjnë Mamdanin një hipokrit, por tregojnë se ai nuk vjen nga periferia si figura të tjera të majta amerikane.
Ai nuk ka energjinë popullore të Alexandria Ocasio-Cortez-it, as karizmën e çuditshme të Bernie Sanders-it që e bënte të dashur edhe në parodi.
Por ndryshe nga ta, Mamdani është i artikuluar, i kulturuar dhe i sigurt, ndonjëherë deri në arrogancë – një kombinim që e bën më të vështirë për t’u etiketuar si “radikal”.
A është programi i tij vërtet radikal?
Në fakt, jo. Asnjë nga premtimet e Mamdanit nuk justifikon etiketime alarmiste.
Ai kërkon pagë minimale prej 30 dollarësh në orë, një objektiv tashmë pjesë e diskursit politik amerikan.
Ka premtuar transport publik falas, siç ndodhi gjatë pandemisë pa pasoja “komuniste”.
Dhe dëshiron rritje taksash për ata që fitojnë mbi 1 milion dollarë në vit – shumë më e butë se çdo propozim i ngjashëm në Evropë.
Armiku i vërtetë: jo Trump, por “garda e vjetër”
Rezultatet tregojnë se Mamdani mund të jetë një forcë frymëzuese kundër korrupsionit trumpist, por beteja e tij më e vështirë ndoshta nuk është me republikanët.
Nëse dëshiron të ngjitet përtej Nju Jorkut, ai do të përballet me elitën e vjetër demokrate – figurat e epokës së Chuck Schumer dhe Nancy Pelosi – të cilët mund ta shohin si kërcënim më të madh se vetë Trumpi.
*Emma Brockes është kolumniste e “The Guardian”/ Përgatiti për botim: L.Veizi