Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, vazhdon turnen në Lindjen e Mesme, duke kërkuar të sigurojë aleatët e Gjirit, të cilët i shohin lëshimet në marrëveshjen e Presidentit Donald Trump me Iranin, e cila përfshin një fond të propozuar prej 300 miliardë dollarësh, si shumë bujare për një armik rajonal.
Me mbërritjen në Abu Dhabi të martën vonë për një udhëtim tre-ditor në Gjirin Persik, Rubio ndërmori misionin e tij të parë diplomatik të nivelit të lartë mbi marrëveshjen e arritur javën e kaluar për t’i dhënë fund luftës katër mujore SHBA-Izrael me Iranin.
I pyetur me të mbërritur nëse planifikonte të adresonte shqetësimin e aleatëve lidhur me marrëveshjen, Rubio u tha gazetarëve: “Kjo me siguri do të ngrihet në këto diskutime“. Ai tha se ata do të diskutonin edhe çështje që nuk mbulohen nga memorandumi i mirëkuptimit.
Në lidhje me çështjen e Ngushticës së Hormuzit, Rubio theksoi se Irani nuk mund të vendosë taksa në një Ngushticë ndërkombëtare.
“Epo, ky është ligji. Është një rrugë ujore ndërkombëtare. Asnjë vend nuk lejohet të vendosë taksa ose pagesa në një rrugë ujore ndërkombëtare. Ky është ligji ndërkombëtar ekzistues. Kështu është në rrugët ujore ndërkombëtare në të gjithë botën. Dhe kështu presim që të jetë edhe këtu. Pra, nuk mendoj se kemi askënd për të bindur këtu në këtë drejtim. Mendoj se të gjitha vendet në këtë rajon do të pajtoheshin me ne”, tha Rubio.
Ndërsa në lidhje me fondet për Iranin, Rubio theksoi se nuk bëhet fjalë për investime amerikane apo para amerikane.
“Jo, kjo është shumë larg. Është një pjesë e asaj që diskutohet që mund të ndodhë. Nëse Irani merr një vendim, nëse udhëheqja e tij merr një vendim se dëshiron të jetë një vend në vend të një lëvizjeje revolucionare që eksporton terror, ata do të kenë një mundësi për të bërë gjëra të pabesueshme në Iran. Nuk po ju premtoj se kjo është zgjedhja që ata do të bëjnë. Po them nëse kjo është zgjedhja që ata bëjnë, atëherë do të ketë mundësi. Dhe këto mundësi mund të përfshijnë investime, siç keni parë vende të tjera të përfitojnë nga investimet, nga investimet e huaja direkte. Nuk do të jenë paratë e qeverisë sonë”, tha Rubio.
Diplomati më i lartë amerikan mbërriti në Emiratet e Bashkuara Arabe vonë të martën dhe do të udhëtojë në ditët në vijim në Kuvajt dhe Bahrein, ku do të takohet me zyrtarë nga Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit, një grupim monarkish që përfshin gjithashtu Arabinë Saudite, Katarin dhe Omanin.
Në diskutim janë elementët e një draft-marrëveshjeje që nuk përfshin kufizime për raketat balistike të Iranit, një fond të propozuar për rindërtim prej 300 miliardë dollarësh dhe dispozita që mund të zgjerojnë ndikimin rajonal dhe kontrollin e Teheranit mbi korridoret kritike të transportit të naftës.
Të gjashtë vendet e GCC-së janë aleatë strategjikë të SHBA-së që ofruan një farë shkalle mbështetjeje logjistike për Uashingtonin gjatë luftës SHBA-Izrael me Iranin që filloi katër muaj më parë, dhe të gjitha u goditën nga sulmet ajrore iraniane si rezultat.
Disa nga këto vende ndihen privatisht të zhgënjyera – dhe të befasuara – nga një marrëveshje e përkohshme që mund të hapë derën për normalizimin e SHBA-së me Iranin, një vend kryesisht shiit që shumica e shteteve të GCC-së të udhëhequra nga sunitët e konsiderojnë kundërshtarin e tyre kryesor.
Diplomati më i lartë i Amerikës ka munguar kryesisht në diskutimet në lidhje me Iranin në javët e fundit, me zëvendëspresidentin JD Vance që në vend të kësaj drejtoi një raund bisedimesh me homologët iranianë gjatë fundjavës në Zvicër./mxh