Truri punon pa pushim, por mënyra se si flemë, ushqehemi, lëvizim dhe ndërveprojmë me të tjerët mund të ndikojë në mënyrën se si funksionon ai. Disa zakone të përditshme nuk shkaktojnë domosdoshmërisht dëmtime të menjëhershme, por kur bëhen pjesë e një stili jetese për një kohë të gjatë, mund të lidhen me një shëndet më të dobët të trurit dhe me rrezik më të lartë për rënie njohëse.
Mungesa e gjumit
Gjumi nuk është thjesht një periudhë pushimi për trupin. Gjatë tij, truri përpunon informacionin, konsolidon kujtimet dhe kalon në procese të rëndësishme rikuperimi.
Mungesa kronike e gjumit është lidhur me probleme të vëmendjes, kujtesës dhe përqendrimit, si edhe me ndryshime të humorit. Për këtë arsye, gjumi i rregullt dhe cilësor është një nga bazat e rëndësishme për funksionimin e trurit.
Stresi i vazhdueshëm
Stresi është pjesë normale e jetës, por problemi shfaqet kur bëhet i vazhdueshëm. Në situata stresi, organizmi çliron hormone si kortizoli, të cilat ndihmojnë trupin të përballet me një situatë të vështirë.
Kur stresi zgjat për periudha të gjata, ai mund të ndikojë në kujtesë, përqendrim dhe mirëqenie emocionale. Kjo nuk do të thotë se çdo periudhë stresi “dëmton qelizat e trurit”, por stresi kronik është një faktor që meriton vëmendje.
Një dietë e varfër
Ajo që hamë ndikon edhe në shëndetin e trurit. Dietat e pasura me ushqime shumë të përpunuara, sheqerna të shtuara dhe yndyrna të pashëndetshme janë lidhur në studime me rezultate më të dobëta të shëndetit njohës.
Në të kundërt, modelet ushqimore të pasura me fruta, perime, drithëra integrale, peshk, arra dhe vaj ulliri, si dieta mesdhetare, janë shoqëruar me një shëndet më të mirë të trurit dhe një rrezik më të ulët të rënies njohëse.
Qëndrimi ulur dhe mungesa e aktivitetit fizik
Truri ka nevojë edhe për lëvizje. Aktiviteti fizik i rregullt përmirëson qarkullimin e gjakut dhe lidhet me përfitime për kujtesën, përqendrimin dhe funksionet e tjera njohëse.
Nuk është e nevojshme të kaloni orë në palestër. Ecja e shpejtë, çiklizmi, noti ose aktivitete të tjera të moderuara, të bëra rregullisht, mund të jenë pjesë e një stili jetese më të shëndetshëm për trurin.
Konsumimi i tepërt i alkoolit
Sasia e alkoolit ka rëndësi. Konsumimi i tepërt dhe i përsëritur mund të ndikojë në strukturën dhe funksionimin e trurit dhe të shoqërohet me probleme të kujtesës dhe funksioneve njohëse.
Për këtë arsye, kufizimi i konsumit të alkoolit është një tjetër masë që mund të ndihmojë në mbrojtjen e shëndetit afatgjatë të trurit.
Mungesa e stimulimit mendor
Truri ka nevojë të përdoret. Leximi, mësimi i një aftësie të re, luajtja e një instrumenti, zgjidhja e problemeve ose përfshirja në aktivitete që kërkojnë përqendrim mund të ofrojnë stimulim mendor.
Megjithatë, nuk ka prova që një aktivitet i vetëm, si fjalëkryqet apo sudoku, mund të parandalojë në mënyrë të sigurt demencën. Ajo që duket më e rëndësishme është ruajtja e një stili jetese aktiv, fizikisht dhe mendërisht.
Izolimi social
Truri nuk funksionon i shkëputur nga pjesa tjetër e jetës. Marrëdhëniet shoqërore dhe ndërveprimi me njerëzit e tjerë lidhen me mirëqenien psikologjike dhe shëndetin njohës.
Vetmia dhe izolimi social afatgjatë janë shoqëruar në studime me një rrezik më të lartë të rënies njohëse. Një bisedë, një aktivitet me miqtë apo koha e kaluar me familjen mund të jetë më e rëndësishme për trurin nga sa duket.
Çfarë mund të bëni për ta mbrojtur trurin?
Nuk ekziston një zakon i vetëm që garanton një tru të shëndetshëm. Ajo që ka më shumë rëndësi është kombinimi i disa zgjedhjeve të përditshme: gjumë i mjaftueshëm, aktivitet fizik, ushqyerje e ekuilibruar, menaxhim i stresit, konsum i kufizuar i alkoolit dhe ruajtje e marrëdhënieve shoqërore.
Pra, nuk është një mëngjes i keq, një natë pa gjumë apo një ditë pa aktivitet që përcakton shëndetin e trurit. Rëndësi ka ajo që bëhet rregullisht dhe për një kohë të gjatë./ad