Kompanitë scaleup po shndërrohen gjithnjë e më shumë në shtyllën kryesore të inovacionit dhe punësimit në Evropë. Të dhënat më të fundit të European Scaleup Institute (ESI) tregojnë se gjatë periudhës 2023-2024, Letonia, Portugalia dhe Greqia ishin vendet që regjistruan rritjen më të fortë të këtyre kompanive në Bashkimin Evropian, veçanërisht për sa i përket numrit të punonjësve.
Në anën tjetër të renditjes, Irlanda, Luksemburgu dhe Estonia shënuan rënien më të madhe të performancës gjatë së njëjtës periudhë.
Një kompani scaleup është ajo që ka kaluar fazën fillestare të startup-it, ka provuar me sukses modelin e saj të biznesit dhe tashmë ndodhet në një fazë zgjerimi të shpejtë dhe të qëndrueshëm. Këto kompani, të cilat zakonisht janë më pak se 10 vjeç, konsiderohen motori i ekonomisë moderne, pasi krijojnë vende të reja pune dhe sjellin inovacion.
Megjithëse Letonia ishte ndër vendet me rritjen më të madhe, ajo renditet ndër të fundit në Evropë për numrin e kompanive scaleup në raport me popullsinë. Sipas Komisionit Evropian, Irlanda kryeson me 415.3 kompani scaleup për një milion banorë, e ndjekur nga Suedia me 354.7 dhe Danimarka me 274.3. Në fund të listës qëndrojnë Rumania, Bullgaria dhe Letonia.
Sa i përket sektorëve ekonomikë, bujqësia dhe peshkimi shënuan rritjen më të madhe vetëm gjatë vitit 2024. Megjithatë, në një analizë pesëvjeçare, janë tre fusha që dominojnë zhvillimin e kompanive scaleup: teknologjia e informacionit dhe komunikimit, shërbimet mbështetëse për bizneset dhe sektori i energjisë elektrike, gazit dhe avullit.
Veçanërisht, industria e energjisë ka njohur rritjen më të shpejtë nga viti 2020 deri në vitin 2024, e nxitur nga tranzicioni energjetik dhe investimet e Bashkimit Evropian në burimet e pastra të energjisë.
Për të përforcuar këtë zhvillim, Bashkimi Evropian ka nisur një program prej 5 miliardë eurosh për mbështetjen e kompanive më inovative të teknologjisë së avancuar. Investimet e para pritet të nisin këtë vjeshtë.
Edhe OECD vlerëson se mbështetja për startup-et dhe scaleup-et është thelbësore për të rritur konkurrueshmërinë e ekonomisë evropiane. Organizata thekson se fondet publike të investuara në inkubatorë dhe programe mbështetëse duhet të shfrytëzohen sa më mirë për të nxitur inovacionin, produktivitetin dhe krijimin e vendeve të reja të punës./Euronews