Last Updated on 13/10/2026 by Monika
Arabia Saudite po shqyrton një riorientim të rëndësishëm strategjik, në një kohë kur tensionet në Lindjen e Mesme po përshkallëzohen dhe Shtetet e Bashkuara po shtojnë përgatitjet ushtarake, ndërsa Izraeli po përgatitet për një përballje të re të mundshme me Iranin.
Sipas informacioneve nga burime diplomatike të cituara në raportimin francez, Riadi ka refuzuar një propozim të Teheranit për të ndërmjetësuar në konfliktin mes Arabisë Saudite dhe rebelëve Houthi në Jemen.
Paralelisht, mbretëria saudite po rishqyrton marrëdhëniet me Pekinin, për shkak të shqetësimeve mbi praninë e teknologjive kineze në raketat dhe armatimet që përdorin Houthit.
Riadi refuzon ndërmjetësimin iranian
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, ka kontaktuar homologun e tij saudit, Faisal bin Farhan, për t’i propozuar ndërmjetësimin e Iranit mes Riadit dhe rebelëve Houthi.
Megjithatë, sipas burimeve diplomatike të cituara në raportim, biseda telefonike ka qenë e shkurtër dhe përgjigjja saudite e prerë.
Ministri i Jashtëm saudit i ka bërë të ditur homologut iranian se, nëse Teherani dëshiron të kontribuojë në zgjidhjen e konfliktit, duhet t’i drejtohet drejtpërdrejt qeverisë së Jemenit dhe jo Arabisë Saudite.
Ky qëndrim interpretohet si një përpjekje e Riadit për të mos lejuar që Irani të shfaqet si ndërmjetës mes mbretërisë saudite dhe Houthive, apo si garantues i sigurisë në Gjirin Persik.
Teherani synon të rifitojë ndikimin rajonal duke u pozicionuar si një aktor i domosdoshëm në çdo mekanizëm të ardhshëm të sigurisë kolektive. Riadi, nga ana tjetër, nuk duket i gatshëm t’i japë Iranit një rol të tillë.
Arabia Saudite kërkon shpjegime nga Kina
Një tjetër zhvillim me rëndësi strategjike lidhet me marrëdhëniet mes Arabisë Saudite dhe Kinës.
Sipas raportimit, Riadi është gjithnjë e më i shqetësuar për praninë e komponentëve dhe teknologjive kineze në disa prej raketave dhe armëve që Houthit kanë përdorur kundër objektivave saudite.
Princi Turki al-Faisal ka ngritur publikisht shqetësime për këtë çështje, ndërsa Arabia Saudite kërkon shpjegime nga Pekini mbi mënyrën se si këto teknologji mund të kenë përfunduar në duart e rebelëve jemenas.
Kjo nuk përbën domosdoshmërisht një akuzë se Kina u ka dorëzuar drejtpërdrejt armë Houthive. Shqetësimi lidhet gjithashtu me rrugët e transferimit të teknologjisë, ndërmjetësit e mundshëm dhe përgjegjësitë që mund të përcaktohen.
Çështja është veçanërisht delikate për Pekinin, i cili ka synuar të ruajë marrëdhënie me aktorët kryesorë të rajonit.
Në mars të vitit 2023, Kina priti marrëveshjen për rivendosjen e marrëdhënieve diplomatike mes Arabisë Saudite dhe Iranit, e cila u konsiderua një sukses i rëndësishëm diplomatik.
Megjithatë, nga këndvështrimi saudit, marrëveshja nuk ka sjellë të gjitha rezultatet e pritshme në fushën e sigurisë rajonale.
Riadi përballë zgjedhjes mes Uashingtonit dhe Pekinit
Për vite me radhë, Arabia Saudite është përpjekur të diversifikojë partneritetet ndërkombëtare, duke ruajtur njëkohësisht aleancën e saj tradicionale të sigurisë me Shtetet e Bashkuara.
Pas marrëveshjes mes Riadit dhe Teheranit në vitin 2023, diskutimet me administratën e presidentit të atëhershëm amerikan, Joe Biden, u intensifikuan për një marrëveshje të gjerë strategjike.
Plani përfshinte tri shtylla kryesore: një marrëveshje mbrojtjeje me SHBA-në dhe qasje në armatime të avancuara amerikane, zhvillimin e një programi bërthamor civil saudit dhe normalizimin e mundshëm të marrëdhënieve me Izraelin, të kushtëzuar nga përparimi në çështjen palestineze.
Megjithatë, perspektiva e normalizimit me Izraelin u largua ndjeshëm pas sulmeve të 7 tetorit 2023 dhe luftës në Gaza.
Tani, përshkallëzimi i tensioneve me Iranin dhe shqetësimet për armët e përdorura nga Houthit mund ta detyrojnë Riadin të rishikojë ekuilibrin mes marrëdhënieve me Uashingtonin dhe Pekinin.
Nëse Shtetet e Bashkuara kërkojnë nga partnerët e tyre të kufizojnë bashkëpunimin strategjik me Kinën, Arabia Saudite mund të përballet me një zgjedhje të vështirë: të thellojë partneritetin e sigurisë me Uashingtonin, duke rrezikuar përkeqësimin e marrëdhënieve me Pekinin.
Riadi refuzon edhe ofertën izraelite për bashkëpunim ushtarak
Sipas burimeve diplomatike të cituara në raportim, Arabia Saudite ka refuzuar edhe një propozim izraelit për bashkëpunim të drejtpërdrejtë në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes kundër Houthive.
Oferta thuhet se përfshinte furnizimin me sisteme të mbrojtjes kundërajrore, shkëmbimin e informacioneve të inteligjencës dhe ndihmën për identifikimin e objektivave ushtarake të rebelëve.
Riadi, megjithatë, nuk ka pranuar që Izraeli të bëhet partner i drejtpërdrejtë i sigurisë në konfliktin e Jemenit.
Refuzimi i propozimeve si nga Irani, ashtu edhe nga Izraeli, tregon se Arabia Saudite synon të ruajë kontrollin mbi vendimmarrjen e saj strategjike dhe të mos lejojë që palët e tjera të përcaktojnë rolin e saj në konflikt.
A po përgatitet një koalicion i zgjeruar kundër Houthive?
Zhvillimet diplomatike vijnë në një moment të përshkallëzimit të tensioneve ushtarake. Sulmet që u atribuohen Houthive kundër infrastrukturës civile dhe strategjike saudite, përfshirë aeroportin e Riadit dhe objekte të tjera aeroportuale, thuhet se kanë shtuar konsultimet ndërkombëtare.
Sipas raportimit, Arabia Saudite synon të kërkojë një mbledhje të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, me synimin për të miratuar një rezolutë që do t’i shpallte Houthit organizatë terroriste.
Një vendim i tillë mund të krijonte bazën politike për zgjerimin e operacioneve ushtarake kundër lëvizjes dhe përfshirjen e vendeve të tjera në një koalicion ndërkombëtar.
Mbrojtja e lundrimit në Detin e Kuq dhe në Ngushticën e Bab el-Mandebit pritet të jetë një nga argumentet kryesore për një angazhim më të gjerë ndërkombëtar.
Megjithatë, miratimi i një rezolute dhe krijimi i një koalicioni të zgjeruar do të varen nga qëndrimet e fuqive të mëdha, veçanërisht Kinës dhe Rusisë.
Në këtë kontekst, pozicioni i Pekinit në Këshillin e Sigurimit mund të shërbejë si tregues i rëndësishëm i gjendjes reale të marrëdhënieve me Riadin dhe i drejtimit që do të marrë politika e jashtme saudite në muajt e ardhshëm./MXH