Last Updated on 15/09/2026 by EL
Nga Klevis Bakillari
Në vitin 2021 hodha pyetjen: Sikur Çorovoda të ishte Skrapar?
Sot, pesë vjet më vonë, pyetja meriton të bëhet sërish.
Por këtë herë jo thjesht si një debat mbi prejardhjen e një toponimi. Jo vetëm si një diskutim gjuhësor mbi fjalën “Çorovodë”. Dhe as si një përpjekje për të fshirë një emër që historia e ka sjellë deri në ditët tona.
Pyetja sot është tjetër:
A ka ardhur koha që emri i kryeqendrës të përputhet me emrin e territorit që ajo përfaqëson?
Sot kemi një realitet të ri administrativ dhe një Skrapar që duhet të mendojë veten si një territor të vetëm: me historinë e tij, me fshatrat e tij, me malin e Tomorrit, me kanionet e Osumit, me traditat, produktet, mikpritjen dhe potencialin e tij turistik.Në këtë realitet, Çorovoda është qyteti.Por Skrapari është territori, identiteti dhe marka.
Kur një shqiptar thotë “jam nga Skrapari”, askush nuk ka nevojë për përkthim. Kur flitet për rakinë, për mikpritjen, për historinë, për Tomorrin, për kanionet, për njerëzit e kësaj krahine, emri që del natyrshëm është Skrapar.
Por kur një turist kërkon në hartë destinacionin, kur një investitor kërkon bashkinë, kur një vizitor kërkon informacion për territorin, përballet me dy emra: Skrapar dhe Çorovodë.
Dhe lind pyetja: Pse të mos jetë një emër i vetëm? Nuk bëhet fjalë për të mohuar Çorovodën.Përkundrazi.
Çorovoda është pjesë e historisë së Skraparit. Është qyteti i ngritur pranë Osumit, qyteti që ka qenë dhe mbetet qendra urbane e krahinës. Por një qytet mund të jetë njëkohësisht pjesë e një identiteti më të madh.
Berati është qytet dhe është edhe emër territori.Gjirokastra është qytet dhe identitet.Pogradeci është qytet dhe identitet.Saranda është qytet dhe markë turistike.
Ndërsa në rastin e Skraparit kemi një situatë disi të veçantë: territori është i njohur me një emër, ndërsa kryeqendra administrative me një tjetër.
Kjo nuk është domosdoshmërisht problem historik.Por mund të jetë problem në kohën e turizmit modern.
Sepse sot nuk mjafton të kesh një territor të bukur.Duhet të dish edhe si ta tregosh atë.Turisti nuk vjen vetëm për një qytet. Ai vjen për një përvojë.
Vjen për kanionet.
Për Osumin.
Për Tomorrin.
Për Bogovën.
Për historinë.
Për ushqimin.
Për rakinë e Skraparit.
Për peizazhin.
Për fshatrat.
Për njerëzit.
Pra, ai nuk po kërkon vetëm Çorovodën.
Ai po kërkon Skraparin.
Dhe këtu emri merr një rëndësi tjetër.
Në shkrimin e vitit 2021 argumentova se Çorovoda nuk ishte futur plotësisht në komunikimin shoqëror si emërtim i identitetit të krahinës. Njerëzit vazhdonin të thoshin “jam nga Skrapari”, “shkova në Skrapar”, “raki Skrapari”.
Pesë vite më pas, ky argument mund të shihet edhe nga një kënd tjetër: nëse vetë territori tashmë kërkon të prezantohet si një bashki me identitet të qartë, pse të mos përputhet edhe emri i kryeqendrës me këtë identitet?
Nuk është një çështje nostalgjie.
Nuk është as një luftë kundër një emri me prejardhje të huaj.
Historia nuk duhet fshirë.
Çorovoda mund të mbetet në histori, në dokumente, në kujtesën e njerëzve dhe në kulturën lokale.
Por administrata, turizmi dhe komunikimi publik mund të pyesin:
Cili emër e përfaqëson më mirë gjithë territorin?
Dhe përgjigjja mund të jetë shumë e thjeshtë: Skrapar.
Sepse kur dikush niset drejt këtij territori, ai nuk niset për të parë vetëm një qytet.
Ai niset për të parë Skraparin.
Ndoshta, pra, pyetja e vitit 2021 duhet riformuluar në vitin 2026:
Jo më:“Sikur Çorovoda të ishte Skrapar?”
Por:“Pse të mos jetë Çorovoda Skrapar?” Ndoshta nuk kemi nevojë të zgjedhim midis historisë dhe së ardhmes. Mund t’i kemi të dyja.
Skrapari mund të jetë qyteti dhe identiteti.
Dhe ndoshta, nëse një ditë tabela në hyrje të qytetit do të thoshte thjesht:
MIRË SE ERDHËT NË SKRAPAR
askush nga banorët e kësaj treve nuk do të pyeste më se ku ndodhet Çorovoda. Sepse do ta dinin se kanë mbërritur aty ku kanë dashur të shkojnë gjithmonë:
në Skrapar.