Last Updated on 30/09/2026 by EL
Spanja ka vendosur të hetojë akuzat për dhunë ndaj emigrantëve në Ceuta, pasi Amnesty International dokumentoi dëshmi për rrahje, poshtërime, dëbime të menjëhershme dhe kontrolle me motive racore nga pjesëtarë të Forcave të Armatosura spanjolle.
Sipas organizatës, një emigrant në karrige me rrota, me dëmtime të rënda në kyçe, krahë dhe trup, ka deklaruar se u shty nga ushtarët nga një lartësi prej më shumë se gjashtë metrash. Kur u intervistua nga Amnesty në Ceuta, ai tha se nuk i ishte bërë as radiografi dhe se kishte marrë vetëm një fashë në urgjencë.
Rasti është pjesë e një hetimi të zhvilluar nga Amnesty International, e cila thotë se ka mbledhur dëshmi për rrahje me shkopinj dhe çizme, persona të lidhur me lidhëse plastike, goditje në kokë dhe kërcënime për t’u larguar nga Ceuta. Organizata thotë se dëshmitë e mbledhura, të cilat u atribuohen pjesëtarëve të ushtrisë spanjolle, duket se ndjekin një model të përsëritur, veçanërisht gjatë operacioneve të njësive Regulares dhe Legjionit.
Amnesty kërkon një hetim të pavarur dhe të plotë për të përcaktuar përgjegjësitë e mundshme penale dhe disiplinore.
Pas publikimit të raportit, Ministria spanjolle e Mbrojtjes i tha Euronews se ka vendosur t’ia referojë çështjen Prokurorisë dhe Gjykatës së Shërbimit në Ceuta. Ministria deklaroi se Komanda Operacionale është udhëzuar të hetojë dhe të përcaktojë çdo përgjegjësi individuale të mundshme, me synimin për të garantuar sjelljen profesionale dhe reputacionin e Forcave të Armatosura.
Hetimi i Amnesty u zhvillua në Ceuta nga 10 deri më 15 shtator. Organizata intervistoi më shumë se 65 persona dhe mblodhi 22 dëshmi të drejtpërdrejta ku ushtarët akuzohen për rrahje, ngacmime, poshtërime, vjedhje parash dhe konfiskim apo shkatërrim të telefonave celularë. Amnesty thotë se ka dokumentuar edhe dëmtime fizike që përputhen me rrëfimet e emigrantëve.
Ndër rastet e dokumentuara është ai i një të riu maroken, i cili tha se nuk kishte mundur të ecte për 25 ditë pasi një ushtar e kishte shtyrë nga një lartësi prej të paktën gjashtë metrash, ndërsa flinte pranë kishës së San Antonio de Padua. Dy të rinj të tjerë thanë se ishin goditur me shkopinj dhe grushta ndërsa ishin të lidhur me lidhëse plastike. Amnesty thotë se ka verifikuar shenjat e lëna në kyçet e tyre.
Organizata denoncon gjithashtu raste të dyshuara të dëbimeve të paligjshme. Sipas dëshmive dhe videove që thotë se ka parë, disa ushtarë me kapuç vepronin gjatë natës, duke goditur emigrantët ose duke përdorur sprej irritues, përpara se t’i dëbonin përmes gardhit të Tarajalit dhe t’i kthenin në Marok.
Një tjetër rast i përmendur është ai i një shtetasi jemenas, i cili kishte shprehur dëshirën për të kërkuar mbrojtje ndërkombëtare, por sipas dëshmisë së tij u dëbua pa asnjë procedurë. Ai tha se u dërgua së bashku me dhjetëra persona të tjerë në kufi dhe iu dorëzua policisë marokene. Amnesty thotë se ka parë dokumente që mbështesin versionin e tij.
“Duhet të sigurohemi që të mos ndihen rehat”
Raporti përmend gjithashtu akuza për ngacmime raciste, ksenofobe dhe islamofobe. Sipas Amnesty, banorë të Ceutës që perceptohen si me origjinë marokene janë përballur me kontrolle identiteti ose kufizime në aksesin në zona të caktuara të qytetit, dyqane dhe supermarkete.
Vetë ekipi i Amnesty thotë se dëshmoi një prej këtyre rasteve. Gjatë vizitës, disa ushtarë iu afruan një grupi njerëzish që po bisedonin ulur në një stol pranë qendrës së qytetit, i pyetën nëse “ishin nga këtu” dhe u kërkuan të largoheshin.
Kur studiuesit pyetën pse po detyroheshin të largoheshin, një prej ushtarëve, sipas Amnesty, u përgjigj: “Kemi urdhër të sigurohemi që ata të mos ndihen rehat”.
Edhe delegacioni i Amnesty thotë se u përball me ngacmime gjatë hetimit. Më 11 shtator, ndërsa po kërkonte shpjegime për largimin e personave të konsideruar emigrantë nga zona pranë Spitalit Universitar të Ceutës, anëtarëve të delegacionit iu kërkua të identifikoheshin nga Policia Kombëtare dhe u fyen nga një grup ushtarësh që patrullonin pranë qendrës shëndetësore.
Kërkuesit e azilit pa procedura
Amnesty paralajmëron gjithashtu për shkelje të mundshme të së drejtës për azil. Gjatë vizitës, organizata intervistoi persona nga vende në konflikt, përfshirë Somalinë dhe Jemenin, të cilët kishin mbërritur në Ceuta përpara 30 korrikut, por procedurat e tyre për mbrojtje ndërkombëtare, sipas organizatës, ende nuk kishin nisur.
Sipas Amnesty, disa prej tyre nuk ishin intervistuar as për të përcaktuar nëse ishin në një situatë vulnerabiliteti dhe nuk kishin marrë informacionin e nevojshëm për mënyrën se si mund të kërkonin mbrojtje ndërkombëtare.
Raporti ngre shqetësime edhe për të miturit që ndodhen në Ceuta. Sipas të dhënave institucionale të mbledhura nga Amnesty, janë identifikuar 2,383 fëmijë emigrantë të pashoqëruar dhe rreth 500 deri në 700 prej tyre vijojnë të jetojnë në rrugë pa mbështetje. Disa janë vetëm 12 ose 13 vjeç.
Amnesty thotë se ka folur me të mitur të pashoqëruar që shkojnë pothuajse çdo ditë në komisariatet e policisë për të kërkuar mbrojtje, por sipas dëshmive të tyre, largohen vazhdimisht pa marrë ndihmë.
Situata prek edhe qindra gra. Organizata vlerëson se rreth 800 gra, disa prej tyre me fëmijë, jetojnë në rrugë. Gjatë vizitës, Amnesty gjeti familje që flinin në ambiente të hapura dhe të tjera të strehuara në hapësira të improvizuara pa dushe apo tualete.
Amnesty kërkon hetim për akuzat
Pas hetimit, Amnesty International u ka dërguar letra kryeministrit të Spanjës dhe presidentit të Ceutës, duke paraqitur përfundimet e saj dhe duke kërkuar masa urgjente.
Organizata kërkon një hetim “të shpejtë, të paanshëm, të pavarur dhe të plotë” për akuzat, përfshirë ato që mund të përbëjnë torturë ose trajtim mizor, çnjerëzor apo poshtërues. Ajo kërkon gjithashtu që ushtarët e dyshuar për përfshirje në dhunë të largohen përkohësisht nga detyra deri në sqarimin e fakteve dhe që të përcaktohen përgjegjësitë e mundshme penale dhe disiplinore.
Amnesty pranon se situata me të cilën përballen Forcat e Armatosura dhe strukturat e sigurisë në Ceuta është komplekse dhe kujton se më shumë se 30 emigrantë janë arrestuar për sulme ndaj ushtarëve. Megjithatë, organizata thekson se kjo nuk i përjashton autoritetet shtetërore nga detyrimi për të respektuar ligjin kombëtar, të drejtën ndërkombëtare dhe të drejtat e njeriut.