Presidenti amerikan Donald Trump i ka bërë thirrje të prerë Kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu që të mos ndërmarrë veprime hakmarrëse ndaj Iranit, nga frika se përshkallëzimi ushtarak mund të shkatërrojë negociatat diplomatike që Uashingtoni po zhvillon me Teheranin për një marrëveshje të re.
Sipas burimeve zyrtare dhe raportimeve të mediave ndërkombëtare, sulmet e fundit me breshëri të Izraelit ndaj objektivave iranianë u kryen pavarësisht kërkesave të qarta dhe të përsëritura të Shtëpisë së Bardhë për vetëpërmbajtje.
Një zyrtar i lartë amerikan, i cituar nga mediat e huaja (përfshirë Axios), zbuloi se Trump i ka kërkuar personalisht Netanyahut të priste dhe të mos nxitonte me përgjigjen ushtarake. Argumenti kryesor i Shtëpisë së Bardhë është se SHBA-ja ndodhet shumë pranë një zhvillimi historik dhe pozitiv në bisedimet me Iranin.
“Ne jemi afër të bëjmë diçka të mirë në lidhje med një marrëveshje,” mësohet t’i ketë thënë Trump liderit izraelit gjatë një komunikimi së fundmi.
Nga prapaskenat e diplomacisë raportohet se javën e kaluar mes dy liderëve është zhvilluar një bisedë telefonike mjaft e tensionuar. Trump nuk i ka mohuar zërat se e ka kritikuar ashpër Netanyahun për vendimet e tij, veçanërisht për goditjen e objektivave në Bejrut (Liban), duke injoruar plotësisht paralajmërimet paraprake që i kishin ardhur nga Uashingtoni.
Në një intervistë të dhënë për prestigjozen Financial Times, Donald Trump ka përdorur një gjuhë të drejtpërdrejtë dhe të pazakontë për të treguar peshën e SHBA-së përballë aleatit të saj në Lindjen e Mesme. I pyetur se çfarë do të ndodhë nëse SHBA-ja arrin një marrëveshje me Teheranin, Trump deklaroi prerazi se Tel Avivi do të jetë i detyruar ta pranojë atë.
“Unë i marr të gjitha vendimet. Ai nuk i merr të gjitha vendimet,” shtoi Trump, duke nënvizuar rolin dominues të Uashingtonit në këtë proces.
Kjo përplasje publike dhe private mes Trump dhe Netanyahut nxjerr në pah një krisje të fortë taktike mes dy aleatëve strategjikë:
SHBA po synon me ngulm rrugën diplomatike për të vënë nën kontroll programin dhe lëvizjet e Iranit përmes një pakti të ri.
Izraeli, nga ana tjetër, po ndjek një agjendë të pavarur ushtarake, duke besuar se vetëm përgjigja e ashpër dhe goditjet direkte ndaj Teheranit dhe proksive të tij (si Hezbollahu në Liban) garantojnë sigurinë e vendit.
Mbetet për t’u parë nëse Netanyahu do t’i përgjigjet thirrjes së fundit të Trump për të ndalur dorën e hakmarrjes, apo nëse rajoni do të përfshihet në një cikël të ri dhe të pakontrollueshëm dhune që do të “digjte” përfundimisht tavolinën e bisedimeve të Shtëpisë së Bardhë./a.d