Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, po përballet me një reagim gjithnjë e në rritje lidhur me planet për të importuar naftë nga Rusia, ndërsa lufta me Iranin vazhdon të ndikojë në çmimet globale të energjisë.
Trump njoftoi se Presidenti rus Vladimir Putin kishte rënë dakord të lironte menjëherë 300,000 ton naftë në tregun amerikan dhe global, të ndjekur nga disa dërgesa të tjera.
Kjo pavarësisht nënshkrimit të legjislacionit për të autorizuar sanksione dhe tarifa të reja të SHBA-së ndaj vendeve që importojnë naftë dhe gaz rus vetëm disa javë më parë.
Ky veprim është kritikuar nga disa ligjvënës republikanë dhe demokratë, të cilët besojnë se marrëveshja shkel ligjet e SHBA-së.
Përveç lëshimit fillestar të 300,000 ton naftë, Trump tha se Rusia do të furnizonte më pas 500,000 ton në nëntor dhe një milion të tjerë më pas.
Kjo do të pasohej nga tre milionë ton të tjerë, të cilët do të dorëzoheshin brenda një periudhe të shkurtër në varësi të gjendjes së rafinerive të saj, të cilat janë sulmuar nga Ukraina gjatë luftës së vazhdueshme midis dy vendeve.
“Çmimet më të ulëta për amerikanët, veçanërisht për fermerët, blegtorët dhe kamionistët tanë të shkëlqyer, janë përparësia ime më e madhe”, shkroi Trump në një postim në Truth Social.
Zëvendëskryeministri i Rusisë, Alexander Novak, i konfirmoi këto shifra agjencisë shtetërore të lajmeve Tass, duke thënë se vëllimi i eksportit mund të arrijë në tre milionë ton në muaj në të ardhmen.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e ka quajtur marrëveshjen një dhuratë për Putinin që përbën “një investim në një luftë që duhet të përfundojë”.
Kuptohet që Thesari i SHBA-së po pezullon sanksionet mbi eksportet ruse të naftës deri më 7 prill si pjesë e marrëveshjes, por asetet e tjera si ato në bankat amerikane janë ende të ngrira.
Një grup prej shtatë senatorësh – katër republikanë dhe tre demokratë – thanë të dielën se marrëveshja shkelte ligjet amerikane, duke i kërkuar Trumpit të “ndryshojë kursin”.
“Shtetet e Bashkuara nuk duhet t’i ofrojnë Putinit një litar shpëtimi financiar, ndërsa Rusia vazhdon të vrasë civilë ukrainas”, thanë ligjvënësit.
Ata shtuan se Kongresi kishte ndaluar në mënyrë të qartë importet e energjisë ruse në vitin 2022 për të parandaluar që dollarët amerikanë të financonin luftën brutale të Putinit kundër Ukrainës.
Deklarata u nënshkrua nga republikanët Susan Collins, Lisa Murkowski, Thom Tillis dhe John Curtis, si dhe nga demokratët Jeanne Shaheen, Richard Blumenthal dhe Ron Wyden.
Jo të gjithë janë kundër marrëveshjes. Republikani Thomas Massie, i cili ka debatuar me Trumpin për një sërë çështjesh, tha se SHBA-të duhet të heqin sanksionet mbi të gjitha produktet e naftës.
Sekretari i Thesarit i Trump, Scott Bessent, i tha Fox News se marrëveshja do të funksiononte përmes kanaleve ekzistuese ligjore që SHBA-të kanë për të ndihmuar në uljen e çmimeve dhe se kushdo në Kongres që tha se nuk do të funksiononte, kishte gabim.
Çmimet globale të karburantit janë rritur ndjeshëm që kur filloi lufta SHBA-Izrael me Iranin në fund të shkurtit, me luftimet që kanë ndërprerë rëndë furnizimet me naftë bruto – një përbërës kyç në benzinë ??dhe naftë.
Rritja e çmimeve është bërë një çështje kyçe për amerikanët përpara zgjedhjeve të mesmandatit të muajit të ardhshëm, të cilat do të përcaktojnë nëse Partia Republikane e Trump do të mbajë kontrollin e Kongresit.
Sondazhet tregojnë se shumica e amerikanëve nuk e miratojnë mënyrën se si ai e trajton ekonominë dhe luftën në Iran, dhe ai ka kërkuar mënyra për të lehtësuar vuajtjet politike të partisë së tij.
Ndikimi që po merr lufta është ndjerë ndjeshëm nga shtetet bujqësore të SHBA-së, të cilat mbështeten shumë te nafta për të vënë në punë makineritë bujqësore dhe për të transportuar produktet e tyre në treg.
Çmimi mesatar i naftës në SHBA është aktualisht 6.28 dollarë (4.74 paund) për galon, sipas AAA, nga niveli rekord prej 6.53 dollarësh i regjistruar në fund të shtatorit.
Analistët kanë vënë në pikëpyetje nëse Rusia është e aftë të ofrojë atë sasi nafte dhe masën në të cilën kjo do të ulë çmimet për konsumatorët amerikanë.
SHBA-të përdorin afërsisht 3.6 milionë fuçi naftë në ditë, kështu që edhe nëse Rusia dorëzon 300,000 ton të premtuar këtë muaj, që përbën afërsisht gjysmën e konsumit ditor të SHBA-së.
Trump nuk po përballet vetëm me kundërshtime ndaj marrëveshjes së tij për naftën me Rusinë. Një numër udhëheqësish ndërkombëtarë e kanë kritikuar atë, përfshirë kryeministrin kanadez Mark Carney dhe sekretarin e Mbrojtjes të Mbretërisë së Bashkuar, Wes Streeting, i cili tha se SHBA-të dhe aleatët e tjerë të Ukrainës duhet të përqendrohen në rritjen e presionit mbi Rusinë për t’i dhënë fund luftës.
Ndërkohë, Trump njoftoi të dielën se Rusia dhe Ukraina kishin arritur një “armëpushim energjetik”, por nuk dha më shumë detaje. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e mirëpriti këtë, por nuk pati asnjë përgjigje nga Moska./k.m