Last Updated on 27/09/2025 by adminfjala
Vjeshta e vitit 1975 do të mbetej si një njollë e pashlyeshme në historinë moderne të Spanjës. Në fund të shtatorit, regjimi i gjeneralit Francisco Franco, tashmë në ditët e fundit të jetës së tij dhe të diktaturës që kishte ngritur mbi gjakun e Luftës Civile, urdhëroi një akt që do të trondiste jo vetëm vendin, por edhe mbarë Europën.
Pesë militantë baskë të organizatës separatiste ETA, të akuzuar për vrasjen e policëve dhe pjesëtarëve të forcave të sigurisë, u gjykuan në procese të përshpejtuara e pa të drejtë mbrojtjeje reale. Vendimet ishin të paracaktuara: dënim me vdekje. Ekzekutimi i tyre me pushkatim, më 27 shtator 1975, u bë simbol i një regjimi që nuk kishte ndërmend të tregonte mëshirë, edhe pse ishte në prag të shpërbërjes.
Reagimi ishte i menjëhershëm. Në qytetet spanjolle shpërthyen protesta dhe përleshje me forcat e rendit. Por më e fortë qe jehona ndërkombëtare: në dhjetëra kryeqytete europiane, mijëra qytetarë dolën në rrugë, duke sulmuar e djegur godina të ambasadave spanjolle. Protesta pati në Romë, Paris, Stokholm, Bruksel, Lisbonë dhe Londër, ku solidariteti me viktimat u kthye në revoltë ndaj një diktature që dukej anakronike në zemër të një Europe demokratike.
Ekzekutimet e vitit 1975 ishin të fundit në historinë e Spanjës. Tre vjet më pas, me miratimin e Kushtetutës së re të vitit 1978, vendi e hoqi ligjërisht dënimin me vdekje, duke shënuar fillimin e një epoke të re demokratike. Kështu, pushkatimet e fundit të Franco-s mbetën si epitafi i një regjimi të gjatë, i cili u shemb pak muaj më pas, me vdekjen e vetë diktatorit.
Përgatiti: L.Veizi