Përgatiti: Leonard Veizi
Në orët e para të mëngjesit të 8 marsit 2014, një nga misteret më të mëdha të aviacionit modern filloi të merrte formë. Avioni i linjës Malaysia Airlines Flight 370 u nis nga Kuala Lumpur me destinacion Beijing, duke transportuar 227 pasagjerë dhe 12 anëtarë të ekuipazhit. Në bord ndodheshin qytetarë nga 14 vende të ndryshme, shumica prej tyre kinezë…
…Avioni ishte një Boeing 777, një nga avionët më të sigurt dhe më të besueshëm në flotën e aviacionit civil. Fluturimi u zhvillua normalisht gjatë minutave të para. Por më pak se një orë pasi u ngrit në ajër, rreth orës 01:20 sipas kohës lokale, avioni humbi papritur kontaktin me kontrollin e trafikut ajror mbi Gulf of Thailand.
Mesazhi i fundit i regjistruar nga kabina ishte një përshëndetje rutinë e pilotit: “Good night, Malaysian three seven zero”. Pas kësaj, transponderi i avionit – sistemi që transmeton identitetin dhe pozicionin e tij – u fik dhe avioni u zhduk nga radarët civilë.
Operacioni i kërkimit
Menjëherë pas humbjes së kontaktit, autoritetet malajziane nisën një operacion të madh kërkimi dhe shpëtimi në zonën ku mendohej se kishte ndodhur incidenti. Në kërkime u përfshinë dhjetëra anije dhe avionë nga disa shtete, ndër to Malaysia, China, Australia dhe United States.
Fillimisht operacioni u përqendrua në Gjirin e Tajlandës, pasi aty ishte regjistruar kontakti i fundit me radarët civilë. Megjithatë, pas disa ditësh kërkimesh intensive, nuk u gjet asnjë gjurmë e avionit: as mbetje, as sinjale nga kutitë e zeza dhe asnjë dëshmi e qartë për fatin e tij.
Ndërkohë, hetuesit nisën të shqyrtonin disa hipoteza, përfshirë mundësinë e një rrëmbimi terrorist. Dy pasagjerë në bord rezultuan se kishin udhëtuar me pasaporta të vjedhura. Ky fakt ngriti menjëherë alarmin për një atentat të mundshëm. Megjithatë, pas hetimeve të mëtejshme u zbulua se dy personat në fjalë ishin emigrantë iranianë që përpiqeshin të hynin ilegalisht në Europë, duke përjashtuar kështu një lidhje me terrorizmin.
Kthesa e papritur në hetim
Më 15 mars 2014, hetuesit zbuluan një element që ndryshoi krejtësisht drejtimin e kërkimeve. Analiza e të dhënave nga radarët ushtarakë tregoi se avioni nuk ishte rrëzuar menjëherë pas humbjes së kontaktit. Përkundrazi, ai kishte ndryshuar kurs në mënyrë të qëllimshme dhe ishte kthyer në drejtim të kundërt, duke fluturuar drejt perëndimit.
Sipas analizës së sinjaleve satelitore të kompanisë britanike Inmarsat, avioni kishte vazhduar fluturimin edhe për rreth pesë orë të tjera pas zhdukjes nga radarët civilë. Kjo nënkuptonte se ai kishte fluturuar mijëra kilometra larg nga zona ku ishte kërkuar fillimisht.
Më 24 mars 2014, kryeministri i Malaysia, Najib Razak, njoftoi publikisht se analizat e të dhënave satelitore tregonin se avioni kishte përfunduar në jug të Oqeanit Indian. Sipas këtij përfundimi tragjik, fluturimi kishte përfunduar në një zonë të largët oqeanike, pa asnjë të mbijetuar.
Teoritë dhe misteret
Hetimet vazhduan për vite me radhë, por asnjëherë nuk arritën të japin një shpjegim përfundimtar. Në qershor 2014, ekspertët australianë që drejtonin kërkimet në Oqeanin Indian deklaruan se të dhënat sugjeronin se avioni kishte fluturuar për orë të tëra me autopilot, derisa i ishte mbaruar karburanti dhe ishte rrëzuar në një zonë të thellë të oqeanit.
Megjithatë mbetën shumë pyetje pa përgjigje: kush e kishte ndryshuar kursin e avionit dhe përse?
Një hipotezë tjetër ishte ajo e hipoksisë – mungesës së oksigjenit në kabinë – që mund të kishte bërë që ekuipazhi dhe pasagjerët të humbnin ndjenjat, ndërsa avioni vazhdonte të fluturonte automatikisht derisa u rrëzua.
Një teori më e errët sugjeronte se piloti mund ta kishte devijuar qëllimisht avionin në një mision vetëvrasës. Por hetuesit nuk gjetën prova bindëse që ta mbështesnin këtë pretendim.
Një vit tragjik për kompaninë ajrore
Vetëm katër muaj pas zhdukjes së mistershme të fluturimit MH370, kompania Malaysia Airlines u përball me një tjetër katastrofë.
Më 17 korrik 2014, fluturimi Malaysia Airlines Flight 17, një tjetër Boeing 777 që po udhëtonte nga Amsterdam drejt Kuala Lumpurit, u rrëzua mbi territorin e Eastern Ukraine gjatë konfliktit në rajon.
Të 298 personat në bord humbën jetën. Hetimet ndërkombëtare përfunduan se avioni ishte goditur nga një raketë kundërajrore e sistemit “Buk missile system”, e lëshuar nga territori i kontrolluar nga separatistët pro-rusë. Por Vladimir Putin dhe udhëheqësit rebelë mohuan çdo përgjegjësi.
Misteri që vazhdon
Edhe pas më shumë se një dekade, zhdukja e fluturimit MH370 mbetet një nga enigmat më të mëdha të historisë së aviacionit. Edhe pse disa mbetje të avionit u gjetën vite më vonë në brigjet e ishujve të Oqeanit Indian, vendndodhja e saktë e rrënojave dhe shkaku i saktë i tragjedisë nuk janë zbuluar ende.
Historia e këtij fluturimi mbetet një kujtesë dramatike se edhe në epokën e teknologjisë së avancuar, qielli mund të fshehë ende mistere që sfidojnë logjikën dhe shkencën.