Last Updated on 09/06/2026 by Kesjana
Një studim i ri ka zbuluar se kuptimi simbolik i akropoleve në Greqinë e lashtë ndryshoi rrënjësisht gjatë shekujve. Ato nisën si simbole të lirisë, krenarisë qytetare dhe mbrojtjes së komunitetit, por me kalimin e kohës u lidhën gjithnjë e më shumë me tiraninë dhe shtypjen.
Arkeologu Robin Rönnlund nga University of Gothenburg analizoi tekste antike që nga koha e Homer deri në shekullin II pas Krishtit. Sipas tij, shumë historianë janë mbështetur për dekada në një interpretim të gabuar të veprës së Aristotle, duke supozuar se akropolet ishin fillimisht fortesa mbretërore që më vonë u shndërruan në qendra fetare ose strehimore civile.
Studimi argumenton se fjala “akropol” nuk do të thotë thjesht “qytet i sipërm”, siç përkthehet shpesh, por ka një kuptim më të afërt me “qyteti në skaj” ose “pika më e largët e qytetit”. Në letërsinë e hershme greke, akropoli paraqitej si simbol i forcës dhe nderit. Poetë dhe filozofë e përdornin termin si metaforë për mbrojtjen, mençurinë dhe lirinë.
Megjithatë, perceptimi ndryshoi pas pushtimeve të huaja, veçanërisht pas vitit 322 p.e.s., kur forcat maqedonase vendosën garnizone ushtarake në shumë akropole greke për të kontrolluar qytetet e pushtuara. Që nga ajo periudhë, shumë autorë antikë filluan t’i përshkruanin akropolet si instrumente të sundimit dhe shtypjes. Burimet historike përmbajnë dhjetëra referenca që lidhin tiranët me kontrollin e akropoleve.
Rönnlund shqyrtoi 133 akropole të përmendura në burimet antike dhe arriti në përfundimin se ato rrallëherë përdoreshin si strehimore për popullsinë gjatë sulmeve, pasi zakonisht nuk kishin furnizime të mjaftueshme me ujë dhe ushqime. Banorët shpesh strehoheshin në qytetin e fortifikuar poshtë ose largoheshin në fshatra.
Sipas studimit, historia e akropoleve tregon se simbolet politike dhe kulturore mund të ndryshojnë kuptim me kalimin e kohës, duke kaluar nga përfaqësime të lirisë dhe identitetit qytetar në simbole të kontrollit dhe pushtetit./kb