Last Updated on 30/07/2026 by Monika
Nëse nuk i rezistoni dot një akulloreje apo një pjate me patate të skuqura, arsyeja mund të mos jetë vetëm vullneti. Sipas një studimi të prezantuar në edicionin 2026 të Nutrition, takimit vjetor të American Society for Nutrition, preferenca për ushqimet e ëmbla ose të yndyrshme mund të ndikohet edhe nga gjenet tona. Studiuesit zbuluan se disa variante gjenetike lidhen me prirjen për të konsumuar më shumë ushqime me shumë sheqer ose yndyrë. Kjo prirje shoqërohet gjithashtu me një rrezik më të lartë për mbipeshë dhe diabet të tipit 2. “Rezultatet tregojnë se prirja për të konsumuar në mënyrë të tepruar ushqime shumë të shijshme, si pijet me sheqer, ushqimet e skuqura dhe patatinat, është pjesërisht e rrënjosur në gjenet tona”, shpjegoi Julie Gervis, e cila prezantoi studimin. Për të arritur në këto përfundime, studiuesit analizuan të dhënat e një nëngrupi pjesëmarrësish nga UK Biobank, databaza më e madhe biomjekësore në Britaninë e Madhe, e cila përfshin rreth gjysmë milioni njerëz.
Fillimisht ata identifikuan variantet gjenetike që lidhen me preferencat për shijet e ëmbla, të kripura dhe të yndyrshme. Më pas verifikuan nëse personat me predispozitë më të madhe gjenetike për një shije të caktuar konsumonin realisht më shumë ushqime të atij lloji dhe nëse kishin një rrezik më të lartë për obezitet dhe diabet të tipit 2. Gjatë analizave u morën parasysh edhe faktorë si mosha, gjinia, përbërja gjenetike dhe sasia totale e kalorive të konsumuara, për të izoluar ndikimin specifik të gjeneve në zgjedhjet ushqimore.
Gjenet e “dashurisë” për të ëmblën
Rezultatet treguan se njerëzit me predispozitë më të lartë gjenetike për ushqimet e ëmbla konsumonin mesatarisht rreth 7 gramë më shumë sheqer në ditë. Edhe pse kjo sasi duket e vogël, ajo grumbullohet me kalimin e kohës dhe mund të ndikojë në shëndet.
Personat që kishin variante gjenetike të lidhura me preferencën për ushqime të ëmbla dhe të yndyrshme rezultuan gjithashtu të kishin një peshë trupore mesatare më të lartë dhe një rrezik disi më të madh për të zhvilluar diabet të tipit 2. Sipas Julie Gervis, gjenet që ndikojnë në preferencat e shijes mund të formësojnë zakonet tona ushqimore dhe të luajnë një rol të rëndësishëm në zhvillimin e sëmundjeve metabolike. Ekipi i saj po zgjeron tashmë kërkimet edhe për shije të tjera, si e hidhura, e tharta dhe umami, me synimin që njohja e lidhjes mes ADN-së dhe preferencave ushqimore të ndihmojë në identifikimin e personave më të rrezikuar dhe në hartimin e dietave më të personalizuara dhe më efektive.