Last Updated on 17/04/2026 by EL
Nga Monada Mehmetaj Strasburg
Në një moment politik delikat për Bullgari, sot Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës (APKE) ka dërguar një delegacion të nivelit të lartë për të vëzhguar zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 19 prillit.
Që nga viti 2020, Bullgaria ka zhvilluar 6 zgjedhje parlamentare (2021 tre herë, pastaj 2022, 2023 dhe 2024), për shkak të krizës politike dhe pamundësisë për të krijuar qeveri të qëndrueshme. Kjo situatë tregon një fragmentim të fortë të skenës politike dhe një paqëndrueshmëri të vazhdueshme institucionale.
Delegacioni prej 13 anëtarësh, i udhëhequr nga Chris Said, do të qëndrojë në terren nga 17 deri më 20 prill, në bashkëpunim me vëzhguesit e OSBE/ODIHR, për të vlerësuar transparencën dhe integritetin e procesit zgjedhor.
Bullgaria ka kaluar një periudhë të gjatë paqëndrueshmërie politike. Që nga protestat masive kundër korrupsionit në vitin 2020, vendi ka zhvilluar disa zgjedhje të parakohshme, shpesh pa arritur të prodhojë shumica të qëndrueshme parlamentare. Fragmentimi politik dhe mungesa e kompromisit kanë çuar në qeveri të brishta dhe cikël të përsëritur votimesh.
Zhvillimet në Bullgari nuk shihen të izoluara. Në Hungari, kryeministri Viktor Orbán ka ndërtuar një model politik më të centralizuar, ku zgjedhjet zhvillohen rregullisht, por shpesh shoqërohen me kritika për avantazh të pushtetit në raport me opozitën.
Ky kontrast është thelbësor: ndërsa Hungaria prodhon stabilitet politik përmes dominimit të një force të vetme, Bullgaria vuan nga e kundërta, fragmentim ekstrem dhe pamundësi për të krijuar qeveri të qëndrueshme.
Si mund të dalin zgjedhjet? Tre skenarë kryesorë.
Rezultati i zgjedhjeve në Bullgari mund të ndjekë disa drejtime:
1. Vazhdim i krizës (skenari më i mundshëm)
Parlamenti mbetet i fragmentuar dhe partitë nuk arrijnë të formojnë shumicë. Kjo do të çonte në një tjetër cikël zgjedhjesh në një situatë që Bullgaria e ka përjetuar disa herë vitet e fundit.
1. Koalicion i brishtë
Formohet një qeveri kompromisi mes partive kryesore, por me stabilitet të kufizuar. Ky do të ishte një kompromis i përkohshëm, jo zgjidhje afatgjatë.
1. Konsolidim i pushtetit (skenar “alla Hungaria”)
Një forcë politike arrin të dominojë skenën dhe të krijojë shumicë më të qëndrueshme. Një zhvillim i tillë do të sillte stabilitet më të madh, por edhe rrezikun e përqendrimit të pushtetit, një model që shihet në Hungari dhe që ka ngritur shqetësime në nivel evropian.
Misioni dhe pritshmëritë
Gjatë vizitës, delegacioni i APKE-së do të zhvillojë takime me përfaqësues të qeverisë, liderë politikë, Komisionin Qendror të Zgjedhjeve, si dhe me shoqërinë civile dhe mediat. Një ekspert nga Komisioni i Venecias do të japë mbështetje ligjore gjatë misionit.
Sytë e Evropës janë tashmë të drejtuar nga Sofja. A do të vazhdojë Bullgaria në ciklin e krizave, apo do të lëvizë drejt një modeli më të konsoliduar politik?
Përgjigjet e para priten më 20 prill, gjatë një konference për shtyp në Grand Hotel Sofia, ku vëzhguesit ndërkombëtarë do të japin verdiktin e tyre fillestar.