Last Updated on 15/07/2025 by adminfjala
Më 15 korrik 1815, pas humbjes së tij të thellë në betejën e Vaterlosë, Napoleon Bonaparte u dorëzua para forcave britanike dhe hipi në bordin e anijes HMS Bellerophon, një fregatë britanike e ankoruar në Rochefort, në bregun perëndimor të Francës. Ishte fundi i përpjekjes së tij të fundit për të rikthyer perandorinë pas “qind ditëve” të kthimit nga mërgimi i parë në Elbë.
Napoleoni, i cili ende shpresonte për një trajtim fisnik nga ana e britanikëve, kërkoi strehim politik dhe besonte se do të dërgohej në Angli, ku mund të jetonte si një qytetar i zakonshëm ose nën mbikëqyrje, por në liri relative. Ai madje i shkroi një letër princit regjent (të ardhshmit Mbret Xhorxhi IV), duke i deklaruar:
“Unë vij si Temistokliu te britanikët. Jam në dorën tuaj.”
Mirëpo, qeveria britanike nuk kishte asnjë qëllim ta pranonte atë në territorin e saj. Duke pasur frikë se prania e tij do të nxitë trazira politike ose simpati të reja për kauzën bonapartiste, britanikët vendosën që të mos e lejonin as të zbarkonte në Angli.
Më 7 gusht 1815, Napoleoni u transferua nga Bellerophon në HMS Northumberland, një anije më e madhe luftarake, dhe u nis drejt Ishullit Shën Helena – një ishull vullkanik, i izoluar në mes të Oqeanit Atlantik Jugor, rreth 1,900 kilometra nga bregu më i afërt i Afrikës.
Shën Helena ishte zgjedhur pikërisht për shkak të izolimit të saj ekstrem dhe mungesës së mundësisë për arratisje. Atje, Napoleoni do të kalonte gjashtë vitet e fundit të jetës së tij, nën mbikëqyrjen e guvernatorit të rreptë britanik Sir Hudson Lowe, me të cilin kishte marrëdhënie të tensionuara.
Napoleoni jetoi në Longwood House, një rezidencë e zymtë dhe me kushte të vështira, duke shkruar kujtimet e tij, reflektuar mbi betejat dhe filozofinë e qeverisjes, dhe mbajtur një rreth të ngushtë ndjekësish besnikë.
Ai vdiq më 5 maj 1821, në moshën 51-vjeçare. Shkaku zyrtar i vdekjes ishte kanceri në stomak, megjithëse teoritë e helmimit kanë qarkulluar për dekada.
Trupi i tij u varros fillimisht në Shën Helenë, por në vitin 1840, me lejen e britanikëve dhe me një ceremoni madhështore, eshtrat e tij u kthyen në Francë, ku u rivarrosën në Invalides, në Paris – një nderim i madh për figurën që, megjithë dështimet dhe ambiciet përandorake, mbeti një simbol i historisë dhe krenarisë franceze.
Dorëzimi në bordin e Bellerophon-it nuk ishte vetëm një akt ushtarak; ishte edhe një dramë njerëzore e një figure që kishte pushtuar pothuajse gjithë Evropën, dhe që tani i dorëzohej fatit të vet – përballë detit dhe mërgimit.
Përgatiti: L.Veizi