Përgatiti: Leonard Veizi
Në fund të viteve ’60, ndërsa Shtetet e Bashkuara jetonin mes ankthit të Luftës së Ftohtë, garës hapësinore dhe trazirave shoqërore, një kapitull i veçantë i historisë moderne u mbyll në heshtje. Në vitin 1969, Forcat Ajrore të SHBA-së shpallën përfundimin e Projektit “Blue Book”, studimit zyrtar më të gjatë dhe më të detajuar që qeveria amerikane kishte ndërmarrë ndonjëherë mbi fenomenin e UFO-ve, objektet fluturuese të paidentifikuara…
…Projekti “Blue Book” kishte nisur në vitin 1952, në një kohë kur raportimet për drita misterioze në qiell, disqe fluturuese dhe objekte të pazakonta po shtoheshin ndjeshëm. Presioni i opinionit publik dhe frika se këto shfaqje mund të lidhen me teknologji të fshehta të Bashkimit Sovjetik e detyruan ushtrinë amerikane të reagojë. Qëllimet e projektit ishin dyfish: së pari, të përcaktonte nëse UFO-t përbënin një kërcënim për sigurinë kombëtare; dhe së dyti, të analizonte në mënyrë shkencore mijëra raportime të ardhura nga pilotë ushtarakë, civilë, radarë dhe qytetarë të zakonshëm.
Shqyrtimet
Gjatë gati dy dekadave punë, Projekti “Blue Book” shqyrtoi mbi 12 mijë raste. Çdo raport u analizua me metoda që kombinonin astronominë, meteorologjinë, aerodinamikën dhe të dhënat e radarëve. Përfundimi zyrtar, i shpallur në vitin 1969, ishte i prerë: nuk ekzistonte asnjë provë që objektet e klasifikuara si “të paidentifikuara” të ishin me origjinë jashtëtokësore. Po ashtu, hetimi arriti në përfundimin se asnjë nga këto raste nuk përbënte rrezik për sigurinë e Shteteve të Bashkuara.
Raporti
Sipas raportit përfundimtar, shumica dërrmuese e UFO-ve rezultuan të ishin identifikime të gabuara të fenomeneve natyrore – si retë, meteorët, yjet apo planetët – ose të avionëve konvencionalë dhe balonave eksperimentale. Një pjesë e vogël mbeti e pashpjeguar, por jo për shkak të ndonjë prove për teknologji të panjohur, më shumë për mungesë të dhënash të mjaftueshme.
Kureshtja
Megjithatë, mbyllja e Projektit “Blue Book” nuk e shoi kureshtjen e publikut. Përkundrazi, për shumë njerëz përfundimet zyrtare u panë si përpjekje për të fshehur të vërtetën. Dyshimi ndaj institucioneve shtetërore, tipik për klimën e fundviteve ’60, ushqeu teori konspirative që vazhdojnë edhe sot.
Kinemaja
Në të njëjtën kohë, misteri i UFO-ve u shndërrua në një minierë ari për industrinë e filmit dhe televizionit. Kinemaja fantastiko-shkencore dhe serialet televizive hodhën poshtë përfundimet e “Librit Blu”, duke ndërtuar narrativa ku qeveritë fshehin kontakte me alienë dhe qielli mbushet me anije kozmike. Nga ekranet e mëdha te kultura popullore, UFO-t u kthyen në simbol të frikës, shpresës dhe imagjinatës njerëzore.
Epilogu
Kështu, viti 1969 shënoi fundin e një hetimi zyrtar, por jo fundin e një miti. Projekti “Blue Book” mund të ketë mbyllur dosjet e ushtrisë amerikane, por misteri i objekteve fluturuese të paidentifikuara mbeti i hapur në mendjen e njerëzve, duke u ushqyer nga pyetja e vjetër dhe ende pa përgjigje përfundimtare: a jemi vërtet vetëm në univers?