Last Updated on 16/11/2026 by Anisa
Debati për Elisa Spiropalin dhe Plarent Ndrecën rikthen në vëmendje një nga pyetjet më të vjetra të politikës shqiptare: sa hapësirë ka për të kundërshtuar kryetarin e partisë pa rrezikuar pozicionin dhe përkatësinë politike? Krahasimi mes Sali Berishës dhe Edi Ramës duhet bërë pikërisht në këtë pikë: në mënyrën se si i trajtojnë ata që vënë në diskutim autoritetin e tyre.
Historia e Partisë Demokratike ofron një nga precedentët më domethënës. Në vitin 1992, përplasja e Sali Berishës me grupin e mocionistëve përfundoi me largimin dhe përjashtimin e figurave si Gramoz Pashko, Arben Imami, Preç Zogaj, Arben Demeti, Ridvan Peshkëpia dhe të tjerë. Bëhej fjalë për personalitete që kishin kontribuar në themelimin e PD-së dhe në formësimin e profilit të saj politik e intelektual.
Kundërshtimi i tyre nuk u shndërrua në një debat mes rrymave të ndryshme brenda partisë, por në një përplasje që përfundoi me largimin e tyre nga strukturat politike që kishin ndihmuar të krijonin. Përplasja la gjurmë përtej emrave konkretë, duke krijuar një precedent të rrezikshëm: kundërshtimi i kryetarit mund të të kushtonte jo vetëm ndikimin, por edhe vendin në parti. Një forcë politike që kishte lindur në emër të pluralizmit politik e pati të vështirë ta zbatonte këtë parim brenda vetes.
Rasti i Ervin Salianjit e riktheu këtë problem në një formë tjetër. Në maj të vitit 2026, Kryesia e PD-së miratoi vendimin që la Sali Berishën si kandidat të vetëm për drejtimin e partisë. Salianji u përjashtua nga gara me argumentin se nuk konsiderohej më anëtar i PD-së, duke iu referuar pretendimeve për shkelje të statutit dhe Kodit të Etikës. Ky ishte arsyetimi zyrtar i strukturave drejtuese, ndërsa pasoja politike ishte e qartë: një rival i shpallur nuk mundi të konkurronte përballë kryetarit.
Në këtë rast, PD-ja përdori edhe argumentin e “vetëpërjashtimit”, ndërsa Salianji këmbëngulte se nuk ishte larguar nga anëtarësia e partisë. Në fund, ai mbeti jashtë garës dhe Berisha përballë një gare pa rivalë.
Këtu shfaqet një nga treguesit më të qartë të autoritarizmit partiak: eliminimi i kundërshtarit nga konkurrimi përpara se anëtarësia të ketë mundësinë të zgjedhë mes alternativave. Një garë me një kandidat mund të shërbejë për të konfirmuar kontrollin e kryetarit, por nuk dëshmon aftësinë e tij për të fituar një konkurrim të hapur.
Rasti i Edi Ramës me Elisa Spiropalin dhe Plarent Ndrecën paraqet një ndryshim që nuk duhet anashkaluar. Asambleja e Partisë Socialiste nuk e hodhi në votim përjashtimin e tyre nga anëtarësia, ndërsa Blendi Klosi konfirmoi se Spiropali vijon të jetë anëtare e PS-së. Sipas sqarimit të tij, të dy nuk mund të jenë pjesë e forumeve drejtuese të partisë, por ruajnë statusin e anëtarit.
Ky është një ndëshkim politik, por jo përjashtim nga partia. Dallimi ka rëndësi, sepse tregon se Rama, të paktën në këtë rast, nuk shkoi deri në masën më ekstreme të largimit të kundërshtarëve nga anëtarësia.
Për këtë arsye, Rama meriton të vlerësohet për faktin se përplasja nuk përfundoi me përjashtimin e Spiropalit dhe Ndrecës nga PS-ja. Megjithatë, ky vendim nuk mjafton për ta paraqitur Partinë Socialiste si model të demokracisë së brendshme. Të lejosh dikë të mbetet anëtar, por t’i heqësh mundësinë për të qenë pjesë e forumeve dhe për të ndikuar në vendimmarrje, është një formë tjetër e kufizimit të hapësirës politike.
Anëtarësia nuk është e njëjta gjë me përfaqësimin. Dhe tolerimi i mendimit ndryshe nuk matet vetëm me faktin nëse kundërshtari mbetet apo jo në listën e anëtarëve, por edhe me mundësinë reale që ai të shprehë qëndrimet e tij, të konkurrojë dhe të ndikojë në drejtimin e partisë.
Në këtë kontekst, kundërshtimi i Fatmir Xhafajt dhe i disa figurave të tjera ndaj masës ndëshkimore merr rëndësi. Fakti që vendimi përfundimtar rezultoi më i kufizuar se kërkesa fillestare e raportuar tregon se debati brenda PS-së mund të ndikojë në rezultat. Kjo është një diferencë që duhet njohur, por një episod i vetëm nuk mund të shndërrohet në certifikatë të përgjithshme të demokracisë së brendshme.
Në fund, krahasimi mes Berishës dhe Ramës nuk i vendos të dy në të njëjtin plan. Historia e PD-së, nga përplasja me mocionistët në vitin 1992 deri te gara e mbyllur përballë Salianjit në vitin 2026, ofron argumente më të forta për një model drejtimi që e ka pasur të vështirë të bashkëjetojë me rivalitetin e brendshëm.
Rama, në rastin e Spiropalit dhe Ndrecës, u ndal përpara përjashtimit nga anëtarësia, por nuk hoqi dorë nga ndëshkimi politik dhe kufizimi i përfaqësimit të tyre.
Dallimi mes dy rasteve është i rëndësishëm: Berisha i ka larguar kundërshtarët nga partia, ndërsa Rama, në këtë rast, i mban brenda saj, por jashtë forumeve. Megjithatë, pyetja themelore mbetet e njëjtë për të dyja partitë: a mund të kundërshtosh kryetarin pa u kthyer në një problem?/ad
