Last Updated on 04/05/2026 by Kesjana
Udhëheqësit evropianë janë mbledhur në Jerevan për dy samite, në një zhvillim që shënon një kthesë të rëndësishme për Armeni, një vend që prej kohësh është konsideruar aleati më i ngushtë i Rusi në Kaukazin e Jugut.
Mbi 30 liderë evropianë, së bashku me kryeministrin e Kanadasë, marrin pjesë në samitin e Komuniteti Politik Evropian, ndërsa një ditë më pas zhvillohet edhe samiti i parë dypalësh mes Bashkimi Evropian dhe Armenisë. Në këtë takim marrin pjesë figura kyçe si Ursula von der Leyen dhe António Costa.
Pavarësisht afrimit me Evropën, Armenia mbetet e lidhur fort me Moskën, sidomos në fushën energjetike. Presidenti rus Vladimir Putin ka theksuar se vendi furnizohet me gaz rus me çmime shumë më të ulëta krahasuar me tregun evropian, duke nënvizuar varësinë ekonomike të Jerevanit.
Ndryshimi i kursit të Armenisë lidhet ngushtë me zhvillimet e vitit 2023, kur Azerbajxhan rimori kontrollin e rajonit të Nagorno-Karabak pas një operacioni ushtarak të shpejtë. Mbi 100 mijë armenë etnikë u detyruan të largoheshin, ndërsa reagimi i Rusisë, pavarësisht pranisë së forcave paqeruajtëse, ishte i kufizuar.
Kjo situatë nxiti zhgënjim në Jerevan dhe rriti interesin për bashkëpunim më të ngushtë me BE-në. Në vitin 2025, parlamenti armen miratoi nisjen e procesit për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Ndërkohë, procesi i paqes me Azerbajxhanin ka bërë hapa përpara. Në vitin 2025, kryeministri Nikol Pashinyan dhe presidenti Ilham Aliyev nënshkruan një marrëveshje historike në Shtëpia e Bardhë, me ndërmjetësimin e Donald Trump.
Afrimi i Armenisë me Perëndimin ka sjellë reagime të forta nga Moska. Putin ka paralajmëruar se anëtarësimi në BE është i papajtueshëm me pjesëmarrjen në Bashkimin Ekonomik Euroaziatik.
Në të njëjtën kohë, janë raportuar edhe forma presioni, përfshirë ndalimin e importeve armene dhe sulme kibernetike të dyshuara. Ekspertët flasin për “kërcënime hibride” që synojnë destabilizimin e vendit përpara zgjedhjeve parlamentare të ardhshme.
BE-ja ka reaguar duke miratuar një mision civil për të ndihmuar Armeninë në përballjen me dezinformimin dhe sulmet kibernetike, ndërsa synon të thellojë bashkëpunimin politik dhe ekonomik.
Megjithatë, pavarësisht sinjaleve pozitive, nuk ka ende një afat të qartë për anëtarësimin e Armenisë në BE, as garanci të forta sigurie apo alternativa për zëvendësimin e gazit rus.
Në këtë kontekst, Armenia mbetet në një “balancë të brishtë” mes Lindjes dhe Perëndimit, ndërsa përpiqet të riformësojë orientimin e saj strategjik pa shkëputur plotësisht lidhjet historike me Moskën.