Pas 14 muajsh tensioni të lartë, pasigurie dhe diplomacie të ethshme, epoka e “Krizës së Pengjeve” po i vjen fundit. Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë nënshkruar zyrtarisht marrëveshjen që garanton lirinë e 52 shtetasve amerikanë, të cilët u mbajtën peng në Teheran për 444 ditë e netë radhazi.
Një rrugëtim i gjatë drejt lirisë
Marrëveshja, e ndërmjetësuar nga qeveria algjeriane, i jep fund një prej krizave më të rënda diplomatike të shekullit të XX-të. Pengjet, pjesa dërrmuese e të cilëve ishin punonjës të Ambasadës Amerikane në Teheran, u morën robër më 4 nëntor 1979, kur një grup revolucionarësh iranianë mësynë ambientet diplomatike.
“Kjo nuk është thjesht një fitore diplomatike, por fundi i një torture psikologjike për 52 familje amerikane,” u shpreh një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit.
Detajet e marrëveshjes
Marrëveshja parashikon pika kyçe që mundësuan zhbllokimin e situatës:
-Lirimi i menjëhershëm i të gjithë 52 pengjeve.
-Zhbllokimi i aseteve iraniane të ngrira në bankat amerikane.
-Premtimi për mosndërhyrje në punët e brendshme të njëri-tjetrit.
Kthimi në shtëpi dhe fundi i një epoke
Për 52 pengjet, liria shënon fundin e një izolimi total. Gjatë 14 muajve të robërisë, ata u përballën me kushte të vështira dhe presion të vazhdueshëm politik. Pas lirimit, ata do të fluturojnë drejt bazave amerikane në Evropë për kontrolle mjekësore përpara se të shkelin sërish në tokën amerikane.
Burime diplomatike konfirmojnë se pas traumës së përjetuar, asnjë prej të liruarve nuk do të shërbejë më në territorin iranian, duke mbyllur kështu një kapitull të errët të karrierës së tyre dhe të marrëdhënieve dypalëshe.
Ky moment shënon gjithashtu një kthesë në politikën e jashtme amerikane, duke lënë pas një krizë që dominoi administratën e Presidentit Carter dhe që do të mbetet gjatë në memorien kolektive si “444 ditët që tronditën botën”.
Përgatiti: L.V