Në vitin 1922, në brigjet e qeta të Italisë, në qytetin e Rapallos, u nënshkrua një nga marrëveshjet më të papritura dhe më të rëndësishme të pasluftës së Parë Botërore: Traktati i Rapallos (1922).
Evropa ende po lëpinte plagët e luftës së madhe. Perandoritë ishin shembur, kufijtë ishin rishkruar dhe Gjermania e mundur kërkonte të dilte nga izolimi diplomatik që i ishte imponuar nga rendi i Versajës. Në këtë klimë të brishtë, dy shtete të margjinalizuara nga sistemi ndërkombëtar – Gjermania e Vajmarit dhe Bashkimi Sovjetik i sapolindur – u gjendën papritur në të njëjtën tryezë.
Bisedimet u zhvilluan me një kujdes të veçantë, larg syrit të fuqive perëndimore. Në fund, më 16 prill 1922, u formalizua marrëveshja: të dy qeveritë rivendosnin marrëdhëniet diplomatike dhe hapnin rrugën për bashkëpunim ekonomik, duke deklaruar publikisht se do të “bashkëpunonin në një frymë të vullnetit të mirë reciprok për përmbushjen e nevojave ekonomike të të dy vendeve”.
Por pas kësaj gjuhe të butë diplomatike fshihej një realitet shumë më i ndërlikuar. Në hije, larg deklaratave zyrtare, nisi të ndërtohej një bashkëpunim i thelluar ushtarak. Gjermania, e kufizuar rëndë nga traktatet e pasluftës, dhe Bashkimi Sovjetik, i izoluar nga Perëndimi, gjetën tek njëra-tjetra një portë të fshehtë për të kapërcyer kufizimet e vendosura.
Trajnime, shkëmbime teknologjike dhe projekte të përbashkëta ushtarake u zhvilluan në mënyrë sekrete, duke u mohuar me kujdes në arenën ndërkombëtare. Kështu, nën sipërfaqen e një marrëveshjeje ekonomike dhe diplomatike, po formësohej një nga bashkëpunimet më paradoksale të shekullit XX – një aleancë e heshtur midis dy shteteve të përjashtuara nga rendi i ri evropian.
