Last Updated on 19/02/2026 by Anisa
Ish-presidenti i Koresë së Jugut, Yoon Suk Yeol, është shpallur fajtor për një përpjekje të dështuar për të vendosur ligjin ushtarak në dhjetor 2024 dhe është dënuar të enjten me burgim të përjetshëm me punë të detyruar, duke u bërë presidenti i parë i zgjedhur në epokën demokratike të vendit që merr këtë dënim maksimal.
Sipas ligjit të Koresë së Jugut, akuza për udhëheqje të një krzengritje parashikon tre dënime të mundshme: vdekje, burgim të përjetshëm me punë të detyruar, ose burgim të përjetshëm pa punë të detyruar.
Prokurorët kërkuan dënimin me vdekje, duke argumentuar se Yoon kreu “shkatërrim të rëndë të rendit kushtetues” duke mobilizuar trupat ushtarake për të rrethuar parlamentin dhe duke tentuar arrestimin e kundërshtarëve politikë gjatë krizës gjashtë-orëshe.
Gjatë gjithë procesit, Yoon mbajti qëndrimin e pafajësisë, duke e cilësuar hetimin si një “komplot politik”. Ai tha se kishte shpallur ligjin ushtarak për të paralajmëruar qytetarët mbi atë që e përshkroi si një diktaturë parlamentare jokushtetuese nga Partia Demokratike në opozitë.
Yoon pretendoi mashtrim zgjedhor pa dhënë prova dhe akuzoi opozitën se kishte paralizuar qeverinë e tij përmes reduktimeve buxhetore dhe procedurave për shkarkim. Ai argumentoi se kishte dërguar vetëm trupa të pakënaqura dhe kryesisht të paarmatosur, pa asnjë qëllim për të shtypur parlamentin. Ekipi i tij ligjor tha: “Nuk kishte qëllim për të prishur rendin kushtetues dhe nuk ka pasur asnjë kryengritje.”
Verdikti u shpall 14 muaj pas kryengritjes, që konsiderohet si kërcënimi më serioz ndaj demokracisë së Koresë së Jugut në dekada.
Akuza lidhet me ngjarjet e natës së 3 dhjetorit 2024, kur prokurorët thanë se Yoon tentoi të përdorte forcën ushtarake për të paralizuar legjislaturën, për të arrestuar kundërshtarët politikë dhe për të marrë kontrollin e komisionit kombëtar të zgjedhjeve. Yoon pretendoi se po luftonte “forcat anti-shtet” dhe akuzoi për mashtrim zgjedhor pa dhënë prova.
Brenda disa orësh nga shpallja, 190 ligjvënës depërtuan rrethimet e ushtrisë dhe policisë për të miratuar një rezolutë emergjente që hoqi ligjin ushtarak. Parlamenti e shkarkoi Yoon brenda 11 ditësh, dhe gjykata kushtetuese e hoqi nga detyra katër muaj më vonë.
Verdikti i së enjtes vjen pas një serie vendimesh të lidhura që konfirmuan se ngjarjet e 3 dhjetorit përbënin një kryengritje.
Në janar, ish-kryeministri Han Duck-soo u dënua me 23 vite burg për përpjekjen për ligj ushtarak, e cila u përshkrua si një “grusht shteti i vetë-zgjedhur” më i rrezikshëm se kryengritjet tradicionale. Ky dënim tejkaloi kërkesën e prokurorëve për 15 vite, duke treguar gatishmërinë e drejtësisë për të vendosur sanksione të ashpra.
Më 12 shkurt, ish-ministri i Brendshëm Lee Sang-min u burgos për shtatë vite për rolin e tij nëkrzengritje, përfshirë zbatimin e urdhrave të Yoon për të ndërprerë energjinë dhe ujin për mediat.
Ekspertët ligjorë thanë se këto vendime krijuan një precedent që shkaktoi dënimin më të rëndë të mundshëm për Yoon.
Ish-presidentja Park Geun-hye u dënua fillimisht me 32 vite burg për korrupsion dhe vepra të ngjashme në 2018, para se dënimi të ulej në apel dhe më pas të falet nga një amnisti presidenciale në 2021.
Në 1996, diktatorët ushtarakë Chun Doo-hwan dhe Roh Tae-woo morën dënime me vdekje dhe përkatësisht 22.5 vite për rolin e tyre në një grusht shteti të vitit 1979 dhe masakër në Gwangju, të cilat më pas u ulën në apel dhe të dy u falën.
Çdo president i Koresë së Jugut që ka marrë një dënim me burg, në fund është falur./Fjala.al-A.D