Nga titani i teknologjisë me autoritet i Stanley Tucci-t, tek CEO-ja joshësisht irresistues i Lex Luthor-it dhe arrogancat me tip Elon Musk, filmat këtë vit na futën brenda mendësisë së miliarderëve
Graeme Virtue
Mes rilindjes “slash-and-burn” të qeverisë amerikane të udhëhequr nga një fan i meme-ve të errëta dhe shtytjes pa kompromis të AI-së nga arrogancat e mbështetura nga kapitali riskant, viti 2025 ndjehej si kulmi i “tech bro” të bezdisshëm. Në mënyrë të përshtatshme, vizionarët digjitalë që flisnin me fjalor teknik dhe ishin të vetëkënaqur u bënë gjithashtu kriminelët kryesorë të Hollywood-it këtë vit, në gjithçka, nga blockbuster-et deri tek paroditë qesharake. Mendohuni për departamentet e rekvizitave, të mbingarkuara me punë, të detyruara të krijojnë kopje false të revistës Forbes, duke shpallur një tjetër burrë të bardhë me buzëqeshje si “Mjeshtër i Metaverse-it” ose çfarëdo tjetër.
Me një mbipopullim të tillë në treg, ekziston rreziku që të gjithë këta djem të iluzionuar të përfshihen në një masë të vetëkënaqur. Ishte e kuptueshme të pritej që Stanley Tucci mund të shtonte pak proshutë në The Electric State, fantazia historike-alternative e Netflix-it pa kursyer asgjë. Si Ethan Skate – krijues i teknologjisë “neurocaster” që shtypi një kryengritje AI dhe më pas e ktheu popullsinë në adhurues të shurdhër të realitetit virtual – Tucci dukej padyshim në rolin e tij: i thatë dhe me autoritet, në veshje retro si një villain i Bond-it. Por as mjeshtri i koktejve nuk mundi të nxirrte shumë nga deklaratat ekzistenciale të hidhura si: “Bota jonë është një zjarr gome që lundron mbi një oqean pisi.”
Në Superman kishte më shumë qime të pakta, ku Nicholas Hoult si Lex Luthor mishëroi llojin më të keq të “wannabe paradigm-changer”: i dëshpëruar të duket në talk-show. I irrituar që bota dukej se po injoronte gjeniun e tij në favor të një alieni fluturues dhe bamirës, themeluesi i LuthorCorp shpenzoi pasuri për të manipuluar mediat sociale, duke përdorur një ushtri majmunësh-cyborg të gjymtuar për të mbushur platforma me hashtags dhe meme kundër Superman-it. Që filmi vetë u prit me zemërim të fabrikuar për shkak të perceptimit të “wokeness”, i shtoi një ndjesi të çuditshme “hall-of-mirrors” një filmi që në thelb ishte një argëtues i mbingarkuar për publikun. Lex-i i Hoult ishte gjithashtu një CEO joshës i teknologjisë, gjë që e shtyu filmin më tej në fushën e fantazisë.
A është më tërheqëse kur këta arrogante vetëkënaqës janë qesharakë? Në botën e shtuar të thriller-it aksion “killer doll” M3gan 2.0, Jemaine Clement ishte i tejmbushur me vetëbesim si Alton Appleton, një miliarder funksional i lartë, i cili shpikja e fundit ishte të impononte një implant nervor të padëshiruar tek masat. I joshur nga një fembot vrasëse e ftohtë, Alton u turpërua në momentet e fundit: teknologjia e tij Altwave u hakuar lehtë, dhe gjashet e tij prostetike u çliruan. Ishte qesharake, por humanizuese. Ndërsa filmi ecte përpara, në fakt fillove ta mungosh.
Nëse Clement kapte shpërfilljen e “tech bro”-ve, Danny Huston duhej të mbetej i ftohtë pranë bisedave të lodhshme të Liam Neeson si Frank Drebin Jr në ribërjen e The Naked Gun. Richard Cane i Huston ishte një miks Jeff Bezos/Elon Musk, i cili përdorte fitimet galaktike nga tregtia online dhe makinat elektrike për të krijuar një pajisje të Ligjit Primordial të Fortësisë. Plani i tij ishte të kthente publikun në një mentalitet parahistorik, duke vrarë brutalisht turmën dhe duke inauguruar një epokë të re për njerëzimin (ose të paktën për klasën e tij miliardere). Cane ishte i obsesionuar me numrin e spermës së burrave, duke ndërtuar bunkerë luksozë për super të pasurit dhe Black Eyed Peas. Me fjalë të tjera: me të vërtetë psikopat.
Në botën e ngjyrshme dhe të shthurur të ribërjes së The Toxic Avenger, kevin Bacon si biondi bioteknologjik Bob Garbinger dallohej thjesht sepse dukej i zbehtë dhe i pasur. Ndërsa nuk është shenjë e mirë kur një guru i “healthstyle”-it i vetëshpallur ngatërron Sisifin me sifilisin, zakon i Garbinger për të hequr këmishën duke promovuar “bio-booster”-at e tij inovativë në reklama televizive dukej si një tallje e drejtëkohshme ndaj biohacker-ëve që kërkojnë pavdekësinë, si Bryan Johnson.
Në 2022, Evan Peters luajti rolin kryesor në Monster: The Jeffrey Dahmer Story të Netflix-it. A ndikoi kjo në zgjedhjen e tij si “nepo baby” brezi i dytë në Tron: Ares? Për të qenë të drejtë, Julian Dillinger-i i tij – nip i bull-it të bordit të David Warner nga Tron i vitit 1982 – dukej më neurotik se psikopat: një shpikës i vogël me tatuazhe të këqija në krahët e qarkut, i cili hodhi guximshëm hapin e tij në 3D-printimin e makinerive luftruese neon dhe komandove digjitale, të cilat shpërthyen brenda 30 minutash. Një produkt jashtëzakonisht i shtrenjtë, konsumatorisht intensiv, por praktikisht i padobishëm? Qëllimisht apo jo, dukej si metaforë e përshtatshme për flluskën e AI-së.
Por pse të ndalim vetëm tek një tech bro arrogant? Satira e ashpër e Jesse Armstrong Mountainhead mori hapin e guximshëm për të bërë çdo karakter shembullin më të keq të mendësisë miliardere “lëviz shpejt, shkatërro gjëra”, duke i izoluar ata – dhe shikuesin – në një resort luksoz dhe largësisht i pakëndshëm, ndërsa shfaqej spektri i Armagedonit të mundshëm. Si pronari i ngjashëm me Musk i një aplikacioni social që shpërndante dezinformata të rrezikshme të përforcuara nga AI, Cory Michael Smith kapte tonin e shkujdesur dhe moral të paqartë të dikujt më të pasur se Zoti, që e sheh botën si lodër të tijën.
Ndërsa Venis (Smith), investitori silverback Randall (Steve Carell), zbutësi i algoritmeve Jeff (Ramy Youssef) dhe supremo e mundshme e app-ve të mirëqenies Souper (Jason Schwartzman) nxitën njëri-tjetrin, kishte një kënaqësi të ndaluar të dëgjonit debatet e brendshme të katërshes: lavdërime, përshëndetje dhe tallje. Por ndërsa bota ecte drejt kaosit, të shihje këta katër udhëheqës nominalë duke manovruar ngathët për të shfrytëzuar situatën ishte dëshpëruese, sidomos sepse dukej kaq e mundshme. Të gjithë jemi detyruar të përballemi me patologjitë e mbretërve tanë teknologjikë për shkak të ndikimit të tyre të jashtëzakonshëm në botën reale. Ndërsa afrohet një vit i ri kinematografik, a është shumë kërkesë të mos kemi nevojë ta përsërisim këtë edhe në filma?