Gaby Hinsliff
Një mënyrë apo tjetra, Presidenti Trump tha se do të ketë Groenlandën. Epo, të paktën tani e dimë se është kjo e dyta; jo një pushtim që do të dërgonte djem të rinj në arkivole për në shtëpitë e tyre nëpër Evropë, por një tjetër luftë tregtare, e projektuar për të shkatërruar vende pune dhe për të thyer vullnetin e Europës. Vetëm shpresat tona për një rimëkëmbje ekonomike, pra, po ashtu po asgjësohen dhe qëllohen sipas dëshirës nga aleati ynë më i afërt, disa muaj pas nënshkrimit të një marrëveshjeje tregtare që supozohej të na mbronte nga këto dënime arbitrare. Në një univers të arsyeshëm, kjo nuk do të dukej si një tërheqje e Shtëpisë së Bardhë, por krahasuar me retorikën që bëri Danimarkën të dërgonte trupa në Groenland javën e kaluar, duket ashtu.
Megjithatë, mos nënvlerësoni rëndësinë e këtij momenti.
Keir Starmer ka provuar gjithçka për të shmangur detyrimin për të zgjedhur midis Evropës dhe SHBA-së, dhe për një vend që ka djegur shumë ura ndërkombëtare së fundmi, ky ishte instinkti i duhur. Ai ka përtypur çdo lloj turpi personal dhe shqetësimi publik gjatë këtij procesi, vetëm për të zbuluar se çfarëdo që Britania t’i japë, Trump gjithmonë kërkon më shumë. Për këtë president, je ose plotësisht brenda ose jashtë tërësisht. Edhe pse Britania u bashkua së fundmi me një operacion ushtarak amerikan për të kapur një tanker me flamur rus të dyshuar për shkelje sanksionesh, kjo nuk na mbrojti nga zemërimi presidencial kur dërguam edhe një oficer në Groenland javën e kaluar, në solidaritet simbolik me aleatin tonë në NATO, Danimarkën (dhe të paktën në teori, me SHBA-në). Nuk mund të hipësh mbi dy kuaj njëkohësisht, rezulton se kur njëri është një kali i çmendur.
Të gjitha këto do të thotë se aleanca e vjetër perëndimore është në praktikë e vdekur, dhe SHBA-ja nën këtë president nuk është më një aleat. Kushdo që pret nga Starmer të thotë këtë të hënën në mëngjes, e lëre më të kërcënojë me mbylljen e bazave ushtarake amerikane në vend, duhet të përballet me realitetin.
Instinkti i parë i Evropës do të jetë të kërkojë një kompromis të negociuar që ruan fytyrën, vendet e punës dhe – veçanërisht në Ukrainë, ku garancitë e sigurisë amerikane mbeten kritike – jetët, ndërsa ministri i jashtëm i Danimarkës pritet në Downing Street së shpejti për të diskutuar opsionet. Edhe pse nuk mund të mbështetemi në asnjë marrëveshje me Trump, negociatat i fitojnë akoma kohë – ide e mirë kur ke të bësh me një president 79-vjeçar, gjithnjë e më pak popullor në vend, dhe fuqia e të cilit mund të kufizohet nga avancimet e demokratëve në zgjedhjet gjysmëvjetore të vjeshtës. Në afatgjatë, megjithatë, Evropa ka urgjencë për një plan shpëtimi.
Çdo grua që ka qenë ndonjëherë e bllokuar në një marrëdhënie me një burrë abuziv do të njohë diçka nga postura e aleatëve më të vegjël dhe më pak të fuqishëm të SHBA-së gjatë vitit të kaluar. Herën e parë që ai shpërthen, i thuash vetes se nuk mund të jetë ajo që duket; se nuk do të ndodhë përsëri. Shpejt, ecën mbi guaska vezësh rreth tij, duke u përpjekur të mos thuash ose bësh diçka që ta nxjerrë jashtë vetes. Por pasi një burrë i zemëruar gjithmonë gjen justifikime për t’u zemëruar, më në fund bëhet e qartë se përgjigjja e vetme është të largohesh. Megjithatë, për t’u larguar në siguri nga një burrë hakmarrës, duhet pak planifikim.
Të gjitha ato demokraci më të vogla që varen nga SHBA-ja, pavarësisht nëse u pëlqen apo jo – për mbrojtjen e tyre, për prosperitetin që ka qenë prej kohësh motori i saj, për çdo tërheqje të pranuar drejt sigurisë së ardhshme të Ukrainës që mund të merret edhe nga kjo Shtëpi e Bardhë, ose thjesht si një mburojë kundër çdo superfuqie më të rrezikshme që do të përpiqej t’i shtypte – kanë nevojë për kohë për të ndërtuar struktura alternative përpara se të shkatërrojnë ato të vjetra. Gjëra të mira mund të lindin nga ato rrënoja, përfshirë pranimin nga të dyja anët e Kanalit se Brexit-i ka vdekur së bashku me rendin e vjetër botëror, dhe se Britania duhet të formojë shpejt një lloj të ri aleance politike, ushtarake dhe tregtare me fqinjët e saj (ndoshta jo aq sa anëtarësimi në BE, i cili mund të kërkojë një dekadë për negociata të rinovuar). Një sfidë shumë më e vështirë, megjithatë, për një vend ku shërbimet publike janë tashmë në kolaps, do të jetë kërkesa për të shpenzuar miliarda më shumë për mbrojtjen dhe miliarda më pak për gjithçka tjetër – zgjedhje të padëshiruara që asnjë kryeministër britanik nuk do t’i bëjë pa u detyruar.
Ajo që e bën këtë proces pafundësisht më të komplikuar se një divorc është nevoja për të ndarë presidentin nga vendi. Trump nuk mund të zgjasë përgjithmonë, dhe për sa ka shans që ai të zëvendësohet nga dikush më i arsyeshëm në 2028, një prishje përfundimtare dhe definitive me SHBA-në nuk ka kuptim. Vendimi epokës që qeveritë perëndimore duhet të marrin nuk ka të bëjë me SHBA-në nën Trump, por me faktin nëse SHBA-ja vetë është humbur për ne, për një gjeneratë apo më shumë. Deri sa kjo të zgjidhet, strategjia e vetme është të fitohet kohë – por gjithmonë duke planifikuar shpëtimin.