Last Updated on 15/04/2026 by Fernada
Ethe, hemorragji dhe një origjinë ende e panjohur: një sëmundje e re po alarmon autoritetet shëndetësore në Afrikë. Organizata Botërore e Shëndetësisë po heton, ndërsa analizat e para kanë përjashtuar disa nga sëmundjet më të njohura.
Një sëmundje me origjinë ende të paqartë ka shkaktuar vdekjen e 5 personave dhe ka infektuar 35 të tjerë në Burundi, një shtet i vogël në Afrikën Lindore. Autoritetet shëndetësore vendase, në bashkëpunim me ekspertët e OBSH-së, po punojnë për të përcaktuar shkaqet e kësaj patologjie, e cila është përhapur në distriktin Mpanda, në veri të vendit, dhe është raportuar që nga 31 marsi 2026.
Simptomat përfshijnë ethe, të vjella, diarre, gjak në urinë, lodhje dhe dhimbje barku. Në rastet më të rënda shfaqen verdhëza, që është një zverdhje e lëkurës dhe e pjesës së bardhë të syrit, si edhe anemia, pra një mungesë e qelizave të kuqe të gjakut që nuk arrijnë të furnizojnë si duhet organet dhe indet me oksigjen.
Edhe pse disa shenja, si ethet dhe humbja e gjakut, kujtojnë një ethe hemorragjike, testet e kryera deri tani kanë përjashtuar sëmundje të rënda të njohura si Ebola, virusi Marburg, ethet e verdha, ethet e Rift Valley dhe ethet Congo-Krime. Sëmundja nuk duket të ketë simptoma respiratore, ndaj nuk ngjan me gripin. Rastet e para të raportuara kanë qenë brenda së njëjtës familje ose tek persona që kanë pasur kontakte të afërta.
Në këtë pikë, shkaqet mbeten të hapura. Nga njëra anë është qetësuese që nuk përputhet me patogjenë të njohur shumë të rrezikshëm, por nga ana tjetër vdekjet tregojnë se nuk duhet nënvlerësuar. Analizat do të përsëriten për të verifikuar saktësinë e rezultateve dhe lista e mundësive mbetet e gjatë. Epidemiologu Giovanni Rezza ka sugjeruar se mund të bëhet fjalë edhe për një intoksikim, për shembull nga ushqime të kontaminuara ose substanca kimike, të cilat në disa raste mund të shkaktojnë edhe hemorragji. Prania e verdhëzës tregon gjithashtu se organe të sistemit tretës, si mëlçia, mund të mos funksionojnë si duhet.
Një dyshim i fortë për helmim kimik, ndoshta nga një burim uji i ndotur, ishte ngritur edhe një vit më parë si një shkak i mundshëm për një tjetër sëmundje misterioze në Kongo. Në këtë drejtim, zhvillimi i rasteve në javët në vijim do të jetë vendimtar, pasi helmimet zakonisht janë më të lehta për t’u kontrolluar sesa sëmundjet infektive.
Burundi është ndër vendet më të varfra në botë dhe ka një nga nivelet më të ulëta të zhvillimit njerëzor, një tregues që mat mirëqenien duke marrë parasysh jetëgjatësinë, të ardhurat për frymë dhe arsimin.
Në vitin 2023, OBSH kishte paralajmëruar për një rrezik të lartë sëmundjesh në vend, si të transmetueshme ashtu edhe jo. HIV, tuberkulozi, malaria, monkeypox dhe sëmundje të tjera tropikale përbëjnë një kërcënim serioz për shëndetin publik, ndërsa kohët e fundit janë shtuar edhe rastet e kolerës.
Organizata Botërore e Shëndetësisë ka ofruar mbështetje shkencore dhe logjistike si për hetimet në terren, ashtu edhe për përpjekjet për të frenuar përhapjen e sëmundjes. Ndërkohë, mostrat e marra janë dërguar për analiza të mëtejshme në Institutin Kombëtar të Kërkimeve Biomjekësore në Republikën Demokratike të Kongos.