Më 23 shkurt 1965 u shua në moshën 74-vjeçare aktori i shquar i humorit
Përgatiti: Leonard Veizi
Kur dritat e projektorit fikën për herë të fundit rrugëtimin e tij tokësor, bota nuk humbi thjesht një aktor, por arkitektin e një gëzimi që nuk njeh skadencë…
…Sten Laurel nuk ishte vetëm një fytyrë në celuloid; ai ishte poeti i pafajësisë së thyer, njeriu që e ktheu përhumbjen në art dhe rrëzimin në një balet elegant të kaosit. Ai na mësoi se të jesh i vogël, i dobët dhe i pasigurt, është ndonjëherë mënyra më njerëzore për të përballuar një botë që pretendon të jetë e madhe dhe serioze.
Perëndimi i një epoke
Më 23 shkurt 1965, në qetësinë e Santa Monicas, u shua në moshën 74-vjeçare njeriu që mbushi shekullin me të qeshura pa zë. Me ikjen e tij, kinemaja nuk humbi vetëm një komedian, por një gjuhë të tërë universale – atë të heshtjes elokuente, të hutimit të pafajshëm dhe të “shkatërrimit” madhështor. I lindur në Angli si Artur Stenlei Xheferson, ai do të shndërrohej në Sten Laurel, mjeshtrin që e bëri të qeshurën të dukej po aq e lehtë sa frymëmarrja.
Gjeometria e humorit
Laurel ishte truri pas lëvizjeve. Si aktor, skenarist dhe regjisor i hijeve, ai zotëronte një instinkt gjenial për ritmin komik. Atij nuk i duheshin fjalitë e thurura hollë; mjaftonte një vështrim i përhumbur drejt kameras, një kruarje karakteristike e kokës apo një pauzë e zgjatur që linte vend për katastrofën e radhës. Fytyra e tij e zgjatur dhe sytë e çuditur ishin vula e një epoke ku humori ishte i pastër si kristali.
Një miqësi e pathyeshme
Historia e tij është e pandashme nga ajo e Oliver Hardi. Së bashku, ata formuan dyshen legjendare që Shqipëria e njohu dhe e deshi si “I holli dhe i trashi”. Në këtë ekuilibër perfekt, Hardy ishte autoriteti i rremë, njeriu i sigurt që përfundonte gjithmonë në baltë, ndërsa Laurel ishte fëmija i rritur, gjithmonë në prag të një “rrëmuje të bukur”.
“Ai nuk ishte thjesht partneri im, ishte pjesa tjetër e shpirtit tim komik.” – mund të thuhej për këtë dyshe që realizoi 110 filma, duke krijuar një univers ku miqësia ishte e vetmja gjë që mbetej në këmbë pasi shtëpia shembej.
Trashëgimia e një gjeniu
Edhe pse vitet e fundit i kaloi larg shkëlqimit të Hollywood-it, mendja e tij nuk pushoi kurrë së krijuari. Thuhet se edhe në prag të vdekjes, ai i tha infermieres: “Do të preferoja të bëja ski tani.” Kur ajo e pyeti nëse merrej me ski, ai u përgjigj me stilin e tij tipik: “Jo, por do të preferoja të bëja atë sesa këtë që po bëj tani!”
Sot, Sten Laurel mbetet gjysma e një buzëqeshjeje që nuk shuhet. Ai jeton sa herë që një kapele bie gabimisht, sa herë që një mik i zgjat dorën tjetrit pas një dështimi, dhe sa herë që dikush, me një psherëtimë të ëmbël, thotë: “Ja ku na fute përsëri në telashe, Stenlei!”