Fushata ruse përfundoi me shkatërrimin e ushtrisë së Napoleonit: midis faktorëve në lojë nuk ishte tifoja, siç supozohej më parë, por dy infeksione të tjera.
Napoleoni duke u tërhequr nga Moska (koleksion privat). Barbieri et al., Current Biology
Në verën e vitit 1812, ajo që duhej të kishte qenë një pushtim i lavdishëm i Rusisë nga ushtria e Napoleon Bonapartit u shndërrua në një disfatë të tmerrshme, ku humbën jetën të paktën 300,000 ushtarë. Deri më tani, mendohej se një kombinim i të ftohtit, urisë dhe tifos e kishte shkatërruar ushtrinë.
Tani, një ekip studiuesish ka nxjerrë ADN-në nga dhëmbët e 13 ushtarëve, duke zbuluar gjurmë të dy patogjenëve që shkaktojnë ethe enterike dhe ethe recidivuese. Gjetjet u botuan në Current Biology.
Morrat dhe ethet
Për shekuj me radhë, historianët janë pyetur se çfarë kontribuoi në vdekjen e kaq shumë dhjetëra mijëra ushtarëve. Hipoteza e tifos është forcuar me kalimin e viteve nga zbulimi i morrave – vektorët kryesorë të sëmundjes – në trupat e të ndjerëve dhe ADN-ja e bakterit Rickettsia prowazekii, përgjegjës për infeksionin.
Megjithatë, duke analizuar dhëmbët e 13 ushtarëve të varrosur në Vilnius (Lituani), paleogjenetikët gjetën gjurmë të Salmonella enterica (shkaku i etheve enterike) dhe Borrelia recurrentis (shkaku i etheve recidivuese), ky i fundit një bakter i transmetuar nga morrat – gjë që shpjegonte praninë e parazitëve në mbetjet e ushtarëve.
Rezultate të ndryshme
Hulumtimet e mëparshme kishin identifikuar gjurmë të Rickettsia prowazekii dhe Bartonella quintana, një bakter që shkakton ethet e llogoreve, në mbetjet e ushtarëve të tjerë nga i njëjti vend. Sipas Nicolás Rascovan, një nga autorët e studimit, kjo mospërputhje mund të jetë për shkak të përdorimit të PCR (Reaksioni Zinxhir i Polimerazës) për të amplifikuar sekuencat e ADN-së të mbledhura nga mostrat.
“ADN-ja e lashtë degradohet në fragmente shumë të vogla që PCR të funksionojë,” shpjegon Rascovan. “Metoda jonë mund të zgjerojë fushën e analizës dhe të synojë një gamë më të gjerë burimesh të ADN-së bazuar në këto sekuenca shumë të shkurtra të lashta.”
Një kombinim faktorësh
Autorët, ndërsa pranojnë nevojën për të analizuar një numër më të madh të mostrave të ADN-së për të kuptuar plotësisht spektrin e sëmundjeve epidemike që goditën ushtrinë e Napoleonit gjatë tërheqjes nga Rusia, përfundojnë duke hipotezuar se këta ushtarë vdiqën nga një kombinim i lodhjes, ftohjes dhe sëmundjeve infektive, duke përfshirë ethet paratifoide dhe ethet e llogoreve, të transmetuara nga morrat.
Burimi: fokus.it/ Nga Chiara Guzzonato/ Përgatiti për botim: L.Veizi